Derleme Sözlüğü'nde miktar zarfları

Kültür, bir milletin geçmişten günümüze meydana getirdiği, kuşaktan kuşağa devrettiği maddi ve manevi değerlerin bütünüdür. Dil ise kültürü aksettiren ayna olup kültür için ayrılmaz bir unsurdur. Kültür ve dil ilişkisini gösteren bizlere sayısız malzeme sunan kaynak da Anadolu ağızlarıdır. Anadolu ağızları üzerine hazırlanmış en ayrıntılı inceleme ise Derleme Sözlüğü'dür. Bu çalışmada Anadolu ağızlarının kelime hazinesini düzenli bir şekilde bir arada bulunduran Derleme Sözlüğü'nde miktar zarflarına dair kelimelerin tespit edilmesi üzerinde durulmuştur. Derleme Sözlüğü'ndeki miktar zarflarına dair madde başları taranarak kullanım yöreleri gösterilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde çalışmanın kapsamı ve amacından bahsedilmiş ve takip edilen metot belirtilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ağız terimi için çeşitli dilbilimcilerin ele aldığı tanımlamalar aktarılmıştır. Anadolu ağızlarının oluşumu, Derleme Sözlüğü'nün teşekkülü ve Anadolu ağızları üzerine yapılan sınıflandırmalar belirtilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde çeşitli dilbilimcilerin zarf kavramı hakkında tanımlamaları aktarılmıştır. Ardından zarfların özellikleri ve sınıflandırılmasına dair bilgiler verilmiştir. Bu sınıflandırmalardan sonra miktar zarflarının kullanım özellikleri belirtilerek dilbilimcilerin miktar zarflarına yaklaşımları tespit edilmiştir. Miktar zarfları mana ve fonksiyon açısından eşitlik, üstünlük, en üstünlük ve aşırılık bildiren miktar zarfları olmak üzere dört başlıkta incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde Derleme Sözlüğü'nde konumuzla ilgili tespit edilen miktar zarfı adlandırmalarının sözcük sırasını, sözcüğü, sözcüğün verilen anlam ya da anlamlarını ve derlendiği yöre ve merkezleri gösteren tablolar verilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise elde edilen çıkarımlar ve veriler paylaşılmıştır.