Türkiye'de bölgesel tüketim farklılıklarının belirleyicileri ve mekânsal analizi

Bu çalışma, 2005-2013 yılları için TÜİK Bölgesel Veri datasetini kullanarak, 12 ana mal grubu için Türkiye'nin 26 bölgesindeki (İBBS Düzey 2) hane halkı tüketim alışkanlıklarının farklılıklarını incelemektedir. Tüketici davranışlarındaki bölgesel farklılıklar, Deaton ve Muellbauer (1980) Doğrusal Formda Mükemmele Yakın Talep Sistemi (LA/AIDS) üzerinden modellenmiş ve demografik değişkenler Pollak ve Wales (1981) translation yöntemi kullanarak sisteme tanıtılmıştır. Modelleri tahmin etmek için, panel regresyon analizi için genişletilmiş ortalama grup tahmincisi tekniği kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, 12 ana tüketim grubunun ve 26 bölgenin her biri için ayrı ayrı harcama ve fiyat esneklikleri hesaplanmıştır. Bu sonuçlar mekânsal analiz için Türkiye haritasına yansıtılmış ve ana mal gruplarının her biri için bölgesel farklılıklar değerlendirilirmiştir. Harcama esnekleri, gıda, alkollü içecekler ve tütün, giyim, sağlık, iletişim, eğitim ve diğer grubundaki mallar için, batı bölgelerdeki tüketim davranışının doğu bölgelerde bulunanlarla aynı olduğuna işaret etmektedir. Ancak, konut, mobilya, ulaşım, eğlence, restoran ve otel mal gruplarının tüketim alışkanlıkları, batıda ve doğuda farklıdır. Öte yandan, , gıda, alkollü içecekler ve tütün, sağlık, iletişim, eğitim, çeşitli mal grupları için, hane halklarının fiyat değişikliklerine tepkilerinin doğu ve batıda aynı olduğu sonucuna varılabilir. Ancak, giyim, konut, mobilya, ulaşım, eğlence, restoran ve otel gruplarına talep, batı ve doğu bölgelerde farklılık göstermektedir.