Afetlere daha hızlı müdahale için özdeş afad depolarının kullanımı

Afetzedelere afet sonrasında yardım malzemelerinin önceden konumlandırılmış envanterden sevki sağlanır, bu nedenle depo konumları ve malzemelerin afet öncesi sevke hazır olması afet sonrası müdahalede büyük önem arz eder. Türkiye'nin iklimi, tektonik, sismik ve topoğrafik yapısı nedeni ile sık sık doğal afetler meydana gelmekte ve can kaybı, maddi ve manevi zararlarla sonuçlanmaktadır. Sel, çığ, heyelan ve yangınlar bu doğal afetlere örnek verilebilir, ancak en önemlileri depremdir. Türkiye en aktif sismik bölgelerden biri olan Kuzey Anadolu Fay (KAF) hattı üzerinde yer almaktadır. Depremler, sayılarına ve neden oldukları hasara bağlı olarak Türkiye'de meydana gelen en yıkıcı doğal afetlerdir. T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Türkiye'deki hazırlık seviyesini artırmak,afetlere etkili bir şekilde cevap vermek ve afetzedelere hızlı bir şekilde yardım malzemesi gönderebilmek için 25 farklı ilde konteynır depoları kurmuştur. Depolarda, yatak, çadır, battaniye, kılıf ve mutfak kitleri bulunmaktadır. Mevcut durumda depolar özdeş olarak işletilmemekte ve kapasiteleri verimli olarak kullanılamamaktadır. Depolarda yardım malzemeleri farklı adetlerde stoklanmakta ve bazı depolarda tüm çeşitlerde yardım malzemeleri stoklanmamaktadır. Bu nedenle afet sırasında gereğinden fazla depo kullanımı gerekmekte, müdahale zamanı artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki afete müdahale operasyonlarında özdeş AFAD depolarının(diğer bir deyişle, her envanter kaleminden yeterli stok seviyesine sahip) kullanımının olası yararlarını araştırmaktır. Geliştirilen konumlandırma ve tekrar atama tipi matematiksel modelle mevcut depo kapasitelerinin etkin ve verimli bir şekilde kullanımı hedeflenmiştir. Kurulan model 3500 farklı senaryo ile 175 adet gerçek geçmiş deprem verisi ile test edilmiş ve sonuçlar üç farklı performans kriteri ile değerlendirilmiştir: (1) talep ağırlıklı toplam mesafe, (2) depo kullanım sıklığı, (3) depoların özdeşe çevrim sıklığı. Bu tez özdeşe çevrilmesi için AFAD depolarının sayısını ve yerlerini önermektedir. Sonuçlar önerilen özdeş depo modelinin önemli kazanımlar sağladığını göstermektedir.