Türkiye'de yaygın olarak kullanılan hysplit model girdilerinin geri yörüngeler üzerindeki hassasiyetinin belirlenmesi

HYSPLIT modeli web sürümü, 2010 ile 2013 yılları arasında her gün için Doğu Akdeniz'de yüzeyden 1500 m yükseklikteki kırsal bir bölgeye varan 96 saatlik geri yörüngeleri saatlik olarak simüle etmek için kullanıldı. En yaygın kullanılan girdi değişkenleri olmaları nedeniyle model girdileri olarak iki meteorolojik veri arşivi (NCEP/NCAR Reanaliz ve GDAS1) ve dikey hız yöntemleri (izentropik ve model dikey hız) kullanılmıştır. Yörüngelerin model girdilerine duyarlılığı, mutlak yatay aktarım sapması (AHTD), mutlak dikey aktarım sapması (AVTD) ve bağıl yatay aktarım sapması (RHTD) istatistikleriyle ölçüldü. Hem meteorolojik arşiv hem de dikey taşıma yöntemi yörüngeleri önemli ölçüde etkiledi. NCEP/NCAR Reanaliz arşivi tarafından simüle edilen yörüngeler, dikey taşıma yöntemine karşı GDAS1 arşivi tarafından simüle edilen yörüngelere göre daha az duyarlı bulunmuştur. Her bir geri yörünge veri seti için bunları benzer gruplara (kümelere) sınıflandırmak üzere SPSS ile Küme Analizi (k-ortalamalar tekniği) uygulandı. Hızlarına bağlı olarak, her veri setindeki geri yörüngeler 5 kümeye ayrıldı. Kirleticilerin potansiyel kaynak yönlerinin (yani küme merkezlerinin) HYSPLIT modeli girdilerine bağımlılığını incelemek için sülfat konsantrasyonlarındaki farklılıklar tartışıldı. Sonuçlar, HYSPLIT modelini çalıştırmak için farklı girdiler kullanıldığında kaynak-alıcı ilişkisinin yorumlanmasında farklılıklar olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Geri yörünge, Kümeleme, HYSPLIT, GDAS1, NCEP/NCAR Reanaliz, Hava Kalitesi Modellemesi