Doğu Anadolu Bölgesindeki yerleşik ve göçmen bozayılarin (Ursus arctos) demografik ve genetik yapısının genom çapındaki genetik i̇şaretleyiciler kullanılarak belirlenmesi

Büyük etoburların, çevresel değişime tepki olarak yaşam öyküsü stratejilerini değiştirdiği bilinmektedir. Böyle bir değişim, yakın zamanda Doğu Anadolu'daki boz ayılarda (Ursus arctos) keşfedildi ve buradaki şehir çöplüklerinin bir besin kaynağı olarak mevcudiyeti iki farklı yaşam stratejisinin gelişmesine yol açtı: şehir çöplerini birincil besin kaynağı olarak kullanan yerleşik ayılar ve çöplükten kaçan ve yiyecek aramak için göç eden göçmen ayılar. Bu yaşam öyküsü stratejilerinin oluşturulmasına yol açan demografik ve genetik süreçleri anlamak, gelecekte hangi yaşam öyküsü stratejisinin egemen olacağını ve antropojenik baskıların insan egemen bölgelerde yaşamaya zorlanan vahşi etoburlar üzerindeki genel etkisini tahmin etmek için hayati önem taşımaktadır. İki yaşam öyküsü stratejisi ile ilgili olan adaptif ve genomik süreçler, yakalanan ayılardan toplanan 57 kan örneğinden elde edilen genotip verileri kullanılarak belirlendi ve bu ayılardan uydu tasması takılan 31 tanesi neredeyse bir yıl boyunca takip edildi ve ayıların hareket ekolojisi ve göçmen davranışları hakkında bilgi verdi. Doğu Anadolu boz ayı popülasyonunun genetik olarak oldukça farklılaştığını ve diğer dünya popülasyonlarından izole olduğunu ancak yüksek genetik çeşitlilik içerdiğini bulduk. Tarihsel demografi, Doğu Anadolu'daki ayı popülasyonunun etkin nüfus büyüklüğünde yakın zamanda çarpıcı bir artış gösterirken, akrabalık analizi, çöplüğü kullanan yerleşik ayılarda akrabalık ve kardeşlik katsayısının daha yüksek olduğunu gösterdi. Ayrıca, yerleşik ve göçmen davranışla ilişkili birkaç genomik bölge ve farklı genotipler ve güçlü pozitif seçilim gösteren lokuslar belirledik. Aykırı lokuslar, bağışıklık tepkisini düzenleyen bir gen olan CCRL2'nin ilk ekzonu da dahil olmak üzere bir dizi transkript modifikasyon gen ile ilişkilendirildi. Ayrıca, poligenik ayrım çalışmaları, genom boyunca dağılmış 464 SNP'nin hareket davranışındaki farklılığa aktif olarak katkıda bulunduğunu ve sınıflandırılmamış bireylerde hareket davranışını güvenilir bir şekilde tahmin edebildiğini ortaya çıkardı. Bu ayrımcı SNP'ler için gen ontolojisi, duyusal ve kimyasal uyaranların tespitinin, yerleşik ve göçmen ayıları ayırt eden en önemli işlev olduğunu ortaya koydu. Sonuç olarak bu çalışma, Doğu Anadolu boz ayı popülasyonundaki insan kaynaklı etmenlere uyumun güçlü bir genetik temele sahip olabileceğini göstermekte ve türlerin nasıl hayatta kaldığını ve insan kaynaklı küresel değişime nasıl uyum sağladığını anlamak için evrimsel genomiğin önemini vurgulamaktadır.