Yığma yapıların bölgesel risk dağılımının belirlenmesi için alternatif hızlı tarama yönteminin geliştirilmesi

Yapıların sismik risklilik durumu, deprem anında meydana gelebilecek muhtemel yıkımların toplumun bütününü ilgilendirmesi nedeniyle hem kamu idaresi hem de sigorta şirketleri için önem arz etmektedir. Daha da önemlisi, yıkılan binalar nedeniyle büyük can kayıpları meydana gelebilmektedir. Bu nedenle, inşaat mühendisleri için, yapıların sismik risklilik durumunun belirlenmesi işi önemli bir çalışma alanı teşkil etmektedir. Yoğun yapı stokuna sahip alanların depremsel risk değerlendirmesi, ancak muhtemel hasarın büyük olacağı yapıların, yapı stokunun kalanından ayrılması ile gerçekleştirilebilir. Bu amaçla, düşük maliyetlerle elde edilen veriler sayesinde binalara ilişkin değerlendirmeler hızlı ve etkin bir şekilde yapılarak, dönüşüm uygulamalarının nasıl yapılacağına ilişkin karar verilebilmelidir. Bu tez çalışmasında donatısız yığma yapıların sismik risk durumunun belirlenebilmesi için yeni bir hızlı tarama yöntemi geliştirilmiştir. Yöntem, büyük bir veritabanının ikili lojistik regresyonunun yeni bir kullanımına dayanmaktadır. Veritabanı, 543 adet donatısız yığma yapının detaylı sismik analiz sonuçlarından elde edilen verilerle oluşturulmuştur. Yöntem, temel tahmin parametreleri olarak kat adedi, döşeme tipi, düşey düzensizlik, görsel hasar, taşıyıcı malzeme tipi, tipik kat yüksekliği ve yapı oturum alanını kullanmaktadır. Bu parametrelerin her biri için, veritabanının ikili lojistik regresyon analizinden elde edilen katsayılara dayanılarak ceza puanları atanmıştır. Veritabanından seçilen 443 adet yapı ceza puanlarının belirlenebilmesi için, kalan 100 adet yapı ise yöntemin test edilebilmesi için kullanılmıştır. Ceza puanlarının belirlenmesinde kullanılan 443 adet yapı için, detaylı risk analizi sonuçlarından elde edilen risklilik durumları ("riskli" yada "risksiz"), %93 oranında doğru tahmin edilirken, yöntemin test edilmesi için kullanılan 100 adet yapıda bu oran %86'dır. Ayrıca, yöntemin uygulanabilmesi için hazırlanan yığma yapılara ilişkin hızlı tarama formu tezin ek bölümünde sunulmuştur.