Disiyanometilen-4H-piran temelli floresan ajan ve aktivite bazlı teranostik ışığa duyarlaştırıcıların geliştirilmesi

Kanser, hücrelerin anormal büyümesini ifade etmek için kullanılır ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) dünya çapındaki ölümlerin yaklaşık %16'sının kanserden kaynaklandığını bildirmiştir. Kemoterapi ve radyoterapi, en etkili kanser tedavileri olarak cerrahiyi geride bırakmıştır ve bu tedavilerin tümör büyümesini yavaşlatmada etkili olduğu kanıtlanmıştır. Kanserin erken teşhisi, yeni kanser tedavilerinin geliştirilmesinde çok önemlidir. Moleküler biyosensörler, erken kanser tespiti için moleküler bir görüntüleme yolu sağlar ve canlı hücrelerde tümör bölgelerini görüntülemek için çeşitli görüntüleme ajanları geliştirilmiştir. Tez kapsamında, kanser hücre dizilerinde Cu+ analitinin tespiti için disiyanometilen-4-piran (DCM) tabanlı bir floresan probu geliştirilmiştir. Aktivite bazlı teranostik ışığa duyarlılaştırıcılar (PS), aynı zamanda canlı hücre görüntüleme fırsatı ile kanser hücreleri üzerinde gelişmiş terapötik sonuç sundukları için fotodinamik terapide oldukça çekicidir. Bu çalışmanın ikinci bölümünde, basit modifikasyonlarla aktivitesi arttırılması hedeflenen PS eldesi için DCM floresan boyasının çekirdeğini ağır iyot atomu ile modifiye edilmiştir. DCMO-I adı verilen PS, HeLa kanser hücre hattında test edilmiş ve umut verici bir fototeranostik yapı iskelesi olduğu kanıtlanmıştı. Daha sonra, aktivite bazlı PS dönüşümü için Cys ile reaksiyona girdikten sonra verimli 1O2 üretme kapasitesi ve floresan tepkisi sergileyen bir sistein (Cys) ile aktive edilebilir PS de geliştirilmiştir. Üçüncü bölümde, kükürt atomu ana DCM iskeletine eklenmiş ve kükürt-DCM türevlerinin singlet oksijen üretme kapasiteleri ile birlikte fotofiziksel özellikleri incelenmiştir.