Binek araçlar için kuyudan tekerleğe konsepti ile sera gazı düşüş senaryolarının geliştirilmesi

Karayolu taşımacılığı iklim değişikliğine büyük ölçüde katkıda bulunmaktadır. İklim değişikliğini direkt etkileyen sera gazı emisyonunun büyük ölçüde karayolu taşımacılığındaki binek araç kullanımından kaynaklandığı ve Türkiye'deki kayıtlı araçların %50'sini binek araçların teşkil ettiği göz önüne alındığında, Türkiye binek araçlardan kaynaklanan sera gazı emisyonunun azaltılmasına odaklanmalıdır. Bu bağlamda, önerilen tez, binek araçlar için, farklı ömrünü tamamlamış araçlar (ÖTA) yönetmeliklerinin uygulanması yoluyla değişen yeni araç teknolojilerinin ve alternatif yakıt tipi sunumunun sera gazı emisyonu azalımına etkilerini kapsamaktadır. Potensiyel ÖTA yönetmeliklerini baz alan dört senaryo tanımlanmıştır. Senaryo A, hiçbir ÖTA yönetmeliği uygulanmamasına göre oluşturulmuştur. Senaryo B, Türkiye'nin 2003 ÖTA yönetmeliğinin tekrar iki yıl uygulanması baz alınarak seçilmiştir. Senaryo C'de, ÖTA yönetmeliği sürekli olacak şekilde genişletilmiştir. Son olarak, senaryo D, 2023 sonuna kadar, Avrupa Birliği'nde de planlanan, daha fazla elektrikli araç katkısı için dizayn edildi. Taşımacılık için en yaygın Yaşam Döngüsü Değerlendimesi (YDD) metodu olan Kuyudan Tekerleğe (KT) analiz, her senaryo için tüketilen yakıt/enerjinin beşikten mezara yaşam döngüsünü değerlendirmek için uyarlanmıştır. YDD'nin Yaşam döngüsü envanteri aşaması için, son beş yılın averajlarını ve artış eğilimlerini baz alarak, 2023 sonuna kadar yakıt/enerji tüketimini tahmin eden istatistiksel bir model oluşturulmuştur. YDD aracı olarak GaBi 6.0 ve YDD yöntembilimi olarak da CML 2001 kullanılmıştır. Sera gazı emisyon değişimi, etki kategori göstergesi olan küresel ısınma potansiyeline göre değerlendirilmiştir. KT analiz sonuçlarına göre, Türkiye'de ömrünü tamamlamış araçlar yönetmeliğinin belli bir dönemde uygulanması, küresel ısınma potansiyelinde %1.0'lik; uygulamanın surekli olması ise %2.8'lik düşüş sağlayacaktır. Ayrıca, hiçbir teşvik olmaması durumunda 2023 sonunda, %0.8 olacak elektrikli araç katkısı %4.2'ye çıkarılırsa, küresel ısınma potansiyelinde %3.4'lük düşüş sağlanabilecektir.