Diabetik maküla ödeminde selektif retinal lazer ile grid lazer fotokoagülasyon tedavilerinin etkinliklerinin karşılaştırılması

AMAÇ: Diabetik maküla ödemi (DMÖ) tedavisinde selektif retinal lazerin (SRL) etkinliğini saptamak ve SRL'nin görme keskinliği ve DMÖ regresyonu üzerindeki etkilerini grid lazer fotokoagulasyonu ile karşılaştırmaktır. GEREÇ-YÖNTEM: Diabetik maküla ödemi olan 84 hastanın 99 gözü çalışma kapsamına alındı. Hastalar 2 gruba ayrıldı. Birinci grup selektif retinal lazer tedavi grubu, 2. grup grid lazer tedavi grubu idi. Hastalar 6 ay takip edildi. Tedavi öncesi, tedaviden sonra 1. hafta, 6. hafta, 3. ay ve 6. ay ayrıntılı oftalmolojik muayene yapıldı. Hastalar tedavi öncesi, tedaviden sonra 6. hafta, 3. ay ve 6. ayda FFA, ETDRS eşeli ile en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EDGK), HRT-2 maküla modülü ile ödem indeksi, MP-1 Mikroperimetri ile santral 8º ve 16º ortalama maküla duyarlılığı ve fiksasyon stabilite yüzdeleri değerlendirildi. BULGULAR: Ortalama diabetes mellitus süreleri, yaş, cinsiyet bakımından gruplar arası istatistiksel fark yoktu (sırasıyla p=0.083, p=0.063, p=0.069). Görme keskinliği logaritmik ortalaması, SRL grubu için tedavi öncesi 0.52±0.35 iken tedavi sonrası 1.hafta 0.49±0.34, 6. hafta 0.48±0.34, 3.ayda 0.41±0.35, 6.ayda 0.39±0.34 olarak bulundu. Grid lazer grubu için görme keskinlikleri logaritmik ortalamaları tedavi öncesi 0.53±0.31 iken tedavi sonrası 1. hafta 0.53±0.35, 6. hafta 0.50±0.33, 3. ayda 0.47±0.33, 6. ayda 0.44±0.34 olarak bulundu. SRL grubu hastalarında tedavi öncesine göre 3. ay ve 6. ay görmelerindeki artış istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p=0.002, p=0.000). SRL grubundaki hastaların %84.9'nda görme keskinliklerinde 6. ayda artış ve stabilizasyon saptandı. Grid lazer grubu hastalarında tedavi öncesine göre 6. ayda görme artışları istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.003). Grid lazer grubu hastaların %89.9' da 6 aylık takip sonucunda görme keskinliğinde artış ve stabilizasyon izlendi. SRL grubu hastalarında tedavi öncesi, tedavi sonrası 6. hafta, 3. ay, 6.ay ortalama HRT-2 maküla ödemi indeksleri 1.96±0.52, 1.53±0.46, 1.47±0.50 ve 1.24±0.58 iken, grid lazer grubunda 2.08±0.4, 1.85±0.34, 1.66±0.31 ve 1.41±0.39 idi. Her iki grupta da 6. ay HRT-2 maküla ödemi indeksleri istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldığı gözlendi (p=0.000, p=0.000). SRL grubunda tedavi öncesi ve tedavi sonrası 6. hafta, 3. ay, 6. ayda görülen santral 8° maküla duyarlılıkları 9.11±4.1, 9.02±4.2, 8.57±4.3 ve 8.67±4.1 iken grid lazer grubunda 9.79±4.2, 8.43±4.6, 8.06±3.6 ve 7.78±3.5 idi. SRL grubunda tedavi sonrası 3. ay ve 6. ayda görülen santral 8° maküla duyarlılıklarında istatistiksel olarak anlamlı azalma izlenmezken (sırasıyla p=0.29, p=0.23) grid lazer grubunda tedavi sonrası 3. ay ve 6. ayda görülen santral 8° maküla duyarlılıklarındaki azalma istatistiksel olarak anlamlı idi (sırasıyla p=0.00, p=0.00). SRL grubunda tedavi öncesi ve tedavi sonrası 6. hafta, 3. ay ve 6. ayda görülen santral 16° maküla duyarlılıkları 9.95±3.8, 9.98±2.9, 10.31±4.2 ve 9.49±3.9 iken grid lazer grubunda 11.06±4.8, 12.45±3.2, 10.04±3.2 ve 9.39±4.4 idi. SRL ve grid lazer grubunda tedavi sonrası 3. ay ve 6. ayda görülen santral 16° maküla duyarlılıklarındaki azalma istatistiksel olarak anlamlı değildi (sırasıyla SRL grubu için p=0.48, p=0.24, grid lazer grubu için p=0.51, p=0.28). SRL grubunda 6. ayda FFA'da 24 (%45) gözde tamamen, 19 (%36) gözde kısmi düzelme saptanırken grid lazer grubunda 25 (%57) gözde tamamen ve 11 gözde (%23) kısmi düzelme saptandı. Her iki grupta da koroidal neovaskülarizasyon, vitreus hemorajisi, subfoveal fibrozis ve retina dekolmanı gibi komplikasyonlar görülmezken grid lazer grubundaki tüm hastalarda lazere ait atrofik skar spotları gelişti. SONUÇ: Selektif retinal lazer fotokoagülasyon diabetik maküla ödemi tedavisinde görme keskinlikleri, HRT-2 ödem indeksleri, FFA'daki bulguları ile grid lazer fotokoagülasyon tedavisine benzer sonuçlar vermiştir. SRL grubunda mikroperimetrik olarak santral 8° maküla duyarlılığının korunuyor olması, nörosensorial retinaya hasar vermeden retina pigment epitelinin selektif olarak uyarıldığını gösteriyor olabilir. SRL'nin yan etki insidansının düşük olması tekrarlayan uygulamalara izin veriyor olması bir avantaj gibi görünmektedir. SRL'nin etkisini tam olarak değerlendirebilmesi için ileri klinik çalışmalar yapılması gerekmektedir.