Dietilnitrozamin verilen ratlarda alfa lipoik asidin koruyucu etkilerinin araştırılması

1ÖZETÇalışmada, dietilnitrozaminin karaciğer üzerindeki toksik etkilerinin belirlenmesi ve bu toksiketkilere bağlı olarak meydana gelebilecek oksidatif strese karşı α-lipoik asidin koruyucuetkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Materyal olarak yaklaşık 3 aylık ve 260±10.5 gr olan 49 adet Sprague- Dawley cinsi erkekrat kullanılmıştır. Ratlar; grup1(kontrol), grup 2 (periton içi tek doz 150 mg/kgdietilnitrozamin verilmiş), grup 3 (periton içi tek doz 150 mg/kg dietilnitrozamin ile oralgavajla 14 gün 2 cc/gün zeytinyağı verilmiş), grup 4 (periton içi tek doz 150 mg/kgdietilnitrozamin ile oral gavajla 7 gün 100 mg/kg/gün α-lipoik asit 2 cc zeytinyağındaçözdürülerek verilmiş), grup 5 (periton içi tek doz 150 mg/kg dietilnitrozamin ile oral gavajla14 gün 100 mg/kg/gün α- lipoik asit 2 cc zeytinyağında çözdürülerek verilmiş), grup 6 (oralgavajla 14 gün 100 mg/kg/gün α-lipoik asit 2 cc zeytinyağında çözdürülerek verilmiş) ve grup7 (oral gavajla 14 gün 2 cc/gün zeytinyağı verilmiş) olmak üzere yedi eşit gruba ayrılmıştır.Onbeş gün süren uygulamanın sonunda anestezi altında kalplerinden heparinli tüplere kanörnekleri alınmıştır. Alınan kan örneklerinden bir miktarı tam kan olarak ayrılmıştır.Geriyekalan kanlar santrifüj yapılarak serumları elde edilmiştir. Tam kanlarda GSH ve MDAtayinleri, serumlarda AST, ALT, GGT, ALP ve ADA tayinleri yapılmıştır.Dietilnitrozamin verilen gruplarda kontrol grubuna göre GSH düzeylerinde belirgin düşme,MDA, AST, ALT, GGT, ALP ve ADA düzeylerinde belirgin yükselme tespit edilmiştir.Dietilnitrozamin ile beraber α-lipoik asit verilen gruplarda GSH düzeylerinde yükselme,MDA, AST, ALT, GGT, ALP ve ADA düzeylerinde düşme tespit edilmiştir. α- lipoik asidinhem 7 gün hem de 14 gün verilmesinin koruyucu olduğu, ancak 14 gün kullanımının 7 günkullanımına göre daha etkili olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak dietilnitrozaminin toksik etkilerine bağlı olarak oksidatif stresi arttırabileceği,α-lipoik asidin ise meydana gelen bu strese karşı lipid peroksidasyonunu önleyerek, redükteglutatyon gibi antioksidan moleküllerin miktarını arttırarak ve bir serbest radikal temizleyicisigibi rol oynayarak koruyucu etki yapabileceği kanaatine varılmıştır. Buna dayanarak alkol,nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar, ağır metal zehirlenmeleri, viral hepatitler ve kanser gibinedenlerle meydana gelmiş olan karaciğer hasarlarında tedavi amacıyla kullanılabileceğidüşünülmektedir. Ayrıca, ilaçların pek çoğu karaciğerden metabolize olduğundan uzun süreilaç kullanılması gereken kronik hastalıklarda da koruyucu amaçlı olarak verilmesinin uygunolabileceği kanaatine varılmıştır.Anahtar sözcükler: α-Lipoik asit, Adenozindeaminaz, Dietilnitrozamin, Karaciğer fonksiyontestleri, Malondialdehit, Redükte glutatyon .