Dijital çağda çocuk hak ve sorumluluklarını yeniden düşünmek

Bu araştırmanın temel amacı dijitalleşme sürecinin çocukların çevrim içi ortamda karşılaştıkları fırsat ve risklere dayalı olarak dijital çocuk hak ve sorumluluklarına dair bir durum tespiti yapmaktır. Veri kaynağı olarak Birleşmiş Milletlerin dijital ortamdaki çocuk haklarına yönelik üye devletlerden, bölgesel kuruluşlardan, Birleşmiş Milletler Ajanslarından, Çocuk Komisyon Üyelerinden, çocuk ve yetişkin gruplarından, çeşitli kurum ve kuruluşlardan talep ettiği görüşlere cevap olarak 2019 ve 2020 yıllarında hazırlanmış olan 256 farklı rapor içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda dijital çağda ağırlıklı olarak çocuklara yönelik korumacı bir yaklaşımın benimsendiği, fakat katılımcı yaklaşıma da önem verildiği tespit edilmiştir. Ayrıca dijital ortamlarda çocuklara yönelik riskler ve fırsatlar olduğu görülmüştür. Söz konusu fırsat ve riskler temelinde raporlar analiz edildiğinde dijital çocuk hakları, dijital çocuk sorumlulukları ve çocuklara yönelik dijital sorumluluklar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda dijital ortamda çocuk hak ve sorumluluklarına dair bir çerçeve ortaya çıkmıştır. Bu yapının iki temel dayanağının bulunması gerektiği düşünülmektedir. Bunlardan biri çocuğun yüksek yararı ilkesinin öncelenmesi ve diğeri de dijitalin dönüşen doğasına uygun dinamik bir yaklaşımın esas alınmasıdır.