Dijital çağda ebeveynlik davranışları FoMo ile dijital ebeveynlik arasındaki ilişkinin karma yöntemle incelenmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, 5–12 yaş aralığında çocuğu bulunan ebeveynlerde FoMO düzeyleri ile dijital ebeveynlik pratikleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkinin ebeveyn deneyimlerinde nasıl anlamlandırıldığını ortaya koymaktır. Materyal ve metot: Araştırma, açıklayıcı sıralı karma yöntem deseniyle yürütülmüştür. Nicel aşamaya Türkiye genelinden 421 ebeveyn katılmıştır. Nicel veriler, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği ve Sosyal Medya Ebeveynlik Ölçeği aracılığıyla toplanmış; betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizleriyle çözümlenmiştir. Nitel aşamada, nicel bulguları açıklamak amacıyla seçilen 10 ebeveynle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Nicel bulgular, FoMO düzeyi ile ebeveynlerin sosyal medya kullanımı, öğrenen ebeveynlik, rol model olma ve sharenting davranışları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunduğunu; dijital güvenlik boyutu ile anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermiştir. Basit doğrusal regresyon analizleri, FoMO'nun arabuluculuk, öğrenen ebeveynlik, sharenting, ebeveynlerin sosyal medya kullanımı ve rol model olma alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığını; buna karşılık dijital güvenlik boyutunu anlamlı biçimde yordamadığını ortaya koymuştur. Nitel bulgular ise ebeveynlerin dijital medya deneyimlerinin suçluluk, yetersizlik, sosyal kıyaslama, kontrol kaybı, mahremiyet kaygısı ve görünürlük ihtiyacı gibi duygusal ve sosyal süreçlerle iç içe geçtiğini göstermiştir. Sonuç: Bulgular birlikte değerlendirildiğinde, FoMO'nun ebeveynlerde yalnızca bireysel bir dijital kaygı biçimi olmadığı; dijital ebeveynlik pratikleriyle ilişkili duygusal ve ilişkisel bir dinamik olarak işlev gördüğü sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda dijital ebeveynlik eğitimlerinde ebeveynlerin sosyal medya kullanımları, sosyal karşılaştırma eğilimleri ve dijital kaygılarının da ele alınması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: dijital ebeveynlik, FoMO, karma yöntem, sharenting, sosyal medya ebeveynliği