Dijital hikaye anlatıcılığı ve yerinden edilmiş kimlikler: İnstagram'da mülteci ve sığınmacı kimliklerinin inşası

Hikâye anlatıcılığı, insanlığın ilk günlerinden beri öğretme, hatırlama, ikna etme ve iletişim kurma gibi sosyal etkileşimlerde başvurduğumuz bir yöntem olmuştur. Hikâye anlatıcılığı sayesinde kurulan toplumsal bağlar ve tarihsel anlatının devamlılığının sağlanması, toplumların ilerlemesinde önemli bir yere sahiptir. Modern dijital toplumların her yanı ekranlarla çevrili doğasında, dilbilimsel olandan görsel olana ya da daha doğru bir deyişle içinde birden çok iletişim (yazınsa, görsel, işitsel, sanal) modunu içeren fakat yoğun olarak görme duyumuza hitap eden içeriklere doğru bir eğilim oluşmaktadır. Bu durum hikâye anlatıcılığının biçim ve boyut değiştirmesine sebep olduysa da, toplumsal yerinde herhangi bir değişikliğe neden olmamıştır. Günümüzün teknolojik olarak doygun dünyasında, dijital hikâye anlatıcılığı halini alan bu pratik, geleneksel hikâye anlatıcılığının yanı sıra, bireylerin hayatlarının her noktasında var olagelmektedir. Bu durum, hikâye anlatıcılığını kimliğin inşa edildiği bir araç olarak düşünmeyi mümkün kılmıştır. İçinde yaşadığımız diğital çağ yalnızca hikâye anlatıcılığının değil, aynı zamanda kimlik gibi çok temel bir kavramın da nasıl inşa edildiğini, temsil edildiğini ve algılandığını etkilemektedir. Geleneksel kimlik kuramlarının kişiye içkin ve ötekilerden bağımsız bir gerçek olarak değerlendirdiği kimlik, moderniteyle birlikte "diğerleri" ile ilişkili hale gelerek toplumsal olarak "oluşturulan" bir kavram şeklinde tanımlanmaya başlanmıştır. Dijital çağda postmodern bir kavram olarak kimlik ise çok daha akışkan ve performansa dayalı bir hal almaktadır. 2. Dünya Savaşı'nın ardından yaşanan mülteci krizinden sonraki en büyük krizi yaşadığımız yirmi birinci yüzyılda, kimlikle ilgili en önemli olgulardan biri göç ve mülteciler olarak ortaya çıkmaktadır. Medya yerinden edilmiş bireyleri belli bir söylem içerisine hapseden imajlarla dolup taşmaktadır. Bu çalışma, yerinden edilmiş kişilere dijital medya ve dijital hikâye anlatımı tarafından sağlanan olanakları incelemeyi amaçlamaktadır. Dokuz katılımcının dijital hikâye anlatıcılığını, ev sahibi ülkeye geldiklerinde kendilerine atanan söylemin dışında bir kimliği inşa etmek için kullanıp kullanmadıkları ve nasıl kullandıkları belirlenmek istenmektedir. Ayrıca, dijital hikâye anlatıcılığının mülteciler için bir tür aktif kimlik oluşturma imkânı sunup sunmadığını daha iyi anlamak ve yerinden edilmiş bireylerin deneyimlerine birinci elden ulaşmak için derinlemesine görüşmeler yoluyla elde edilen dilsel verileri analiz edilecektir.