Dijitalleşen dünyada sosyal hizmet algısı: Teknoloji kullanımının sosyal hizmet müdahalelerine etkisi

Tarih boyunca bütün toplumlar, ihtiyaçlarının karşılanması, güvenli yaşam alanlarının oluşturulması ve koşulların iyileştirilmesi amacıyla teknoloji üretmiştir. Dijitalleşme ise teknolojinin en gelişmiş formu olarak insan yaşamının bütün alanlarını etkilemektedir. Gündelik yaşam pratikleri, üretim-tüketim süreçleri, sosyal ve kültürel faaliyetler dijital teknolojilerle hızlı bir değişim sürecine girmiştir. Dijitalleşme, insan yaşamının konforunu arttırırken, türlü zorlukları da beraberinde getirmiştir. İlk zamanlardan beri sosyal hizmette, kaynaklara ve fırsatlara erişim sıkıntısı bulunan kişilere yönelik hizmetler üretilmiştir. İnsanın yaşam koşullarına etki eden bütün sistemler, sosyal hizmetin çalışma odağını oluşturmaktadır. Sosyal hizmet uygulamaları, kuramsal bilginin yanında, insanların ihtiyaç ve beklentileri doğrultusunda, sosyal olarak inşa edilmektedir. Bu nedenle de sosyal hizmette, dijitalleşme ile farklılaşan ihtiyaç ve sorunları doğru analiz etmek ve uygulamaların etkinliğini arttırmak için yeni yöntemler geliştirmeye duyulan ihtiyaç artmaktadır. Bu çalışmada, dijitalleşmenin insan yaşamı ve davranışını, etkileşim ve iletişim biçimlerini, toplumların yapısını, dönüşüme uğrattığı savından hareket edilmektedir. Bu bağlamda, sosyal hizmet müracaatçılarının dijital kaynaklara erişimi ve dijitalleşmenin müracaatçı yaşamlarına etkileri, uygulamada dijital teknoloji kullanımı, meslek elemanlarının dijitalleşmeden beklentileri, yapay zekânın dezavantajlarının giderilmesinde, sosyal iyiliğin gerçekleştirilmesinde kullanılıp, kullanılamayacağı konuları ele alınmıştır. Çalışmanın evrenini, Afyonkarahisar Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve bağlı kuruluşlarda çalışan meslek elemanları oluşturmuştur. Katılımcılarla, yarı yapılandırılmış ve açık uçlu sorularla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma neticesinde; sosyal hizmet uygulamalarında dijitalleşmeden sınırlı düzeyde faydalanıldığı, meslek elemanlarının dijitalleşmeden, iş yükünün azaltılması ve uygulamaların niteliğinin arttırılmasına yönelik beklentilerinin olduğu, bunun yanında sosyal inceleme, çevre araştırması, yüz yüze iletişim gibi müracaatçılarla kurulan insani ilişkilerin sürdürülmesinin gereklilik olarak görüldüğü bulgularına ulaşılmıştır.