What captures our attention? How communicative and non-communicative actions by human and robot agents influence visual attention under perceptual load

Çalışmamızda bir harf arama görevi sırasında görsel dikkatin nasıl etkilendiğini incelemek amacıyla aktör türü (insan veya robot), hareketin iletişimselliği (iletişimsel veya iletişimsel olmayan) ve algısal yük (düşük veya yüksek) faktörlerinin etkileşimini hem davranışsal (tepki süresi, isabet oranı) hem de göz izleme (toplam bakış süresi, her bir fiksasyon başına düşen bakış süresi, sakkadik hız, ilk fiksasyon gecikmesi, göz bebeği büyümesi) ölçümleriyle araştırılmıştır. Göz hareketleri, EyeLink 1000 Plus sistemi (SR Research, Kanada) kullanılarak 1000 Hz örnekleme hızıyla kaydedilmiştir. İlgilenilen alanlar, algısal yük teorisi kapsamında merkezi harf dizisi ve çevresel aktör videoları etrafında tanımlanmıştır. Çalışma, 2 (Aktör) × 2 (İletişimsellik) × 2 (Algısal Yük) dizaynı ile yürütülmüş ve beş okülomotor değişken üzerinde tekrarlı ölçüm ANOVA'ları yapılmıştır. Dikkat dağıtıcı içermeyen denemelerin tepsi süresi ve isabet oranları, algısal yük manipülasyonunun etkisini doğrulamıştır, katılımcılar yüksek yük koşulunda istatistiki olarak anlamlı bir şekilde daha yavaş tepki vermiş ve daha az isabetli yanıt vermişlerdir. Dikkat dağıtıcıların varlığında, reaksiyon süreleri ve doğruluk oranları, aktör, algısal yük ve iletişimsellik arasındaki anlamlı etkileşimlerle şekillenmiştir. Göz izleme analizleri ilk fiksasyon gecikmesinin iletişimsellik ve algısal yük tarafından etkilendiğini, iletişimsel aksiyonların sadece yüksek yük koşulunda dikkatin daha hızlı yakalandığını ortaya çıkartmıştır. Fiksasyon başına bakış süresi, koşullar arası sabit kalmıştır. Toplam bakış süresi, anlamlı bir üçlü etkileşimi ortaya çıkartmış; yüksek yük altında insanlar tarafından gerçekleştirilen iletişimsel eylemlerin toplam bakış süresini arttığı durumda, eylem robot tarafından gerçekleştirildiğinde bu süre azalmıştır. Göz bebeğinde yapılan büyüme analizleri bu bulguları desteklemiş, yüksek yük altında iletişim içermeyen eylemlerin iletişim içeren eylemlere kıyasla daha fazla bilişsel çaba gerektirdiği gözlemlenmiştir. Dikkat algısal yük tarafından yönlendirilmektedir ve aktör ile olan etkileşim, algısal yüke göre değişebilen karmaşık bir bilişsel sürecin ürünüdür. Robotların sergilediği aksiyonların, insanlardan gelen sosyal ipuçlarından farklı şekilde işlenmesi söz konusudur.