Din eğitimi açısından Kur'an'da imtihan kavramı

İslam inancına göre insanın yaratılmasındaki gaye, Kur'an-ı Kerim'de de ifade edildiği üzere, Yaratıcısına ibadet etmek ve O'nun belirlediği ilahi prensipler doğrultusunda bir hayat sürmektir. Bu şekilde bir yaşam sürdüren insan için, öldükten sonra sonsuz hayat ve mutluluğun olacağı cennet vaat edilmektedir. Dünya hayatı ise, bu ebedi yaşam için bir hazırlık ve geçiş sürecidir. Kur'an'da dünya hayatının geçiciliği ve insanların bu süreçte yapıp ettiklerinden sorumlu tutulacağı bildirilmektedir. İslam'a göre Allah insana akıl ve irade özelliklerini vererek onu hem diğer varlıklardan üstün tutmuş hem de sorumluluk sahibi yapmıştır. İnsanın yüklendiği bu sorumluluk çerçevesinde Allah, çeşitli şekillerde onu tercih yapmaya ve doğru ile yanlışı ayırt edecek kararlar vermeye yönelik olan olaylarla muhatap eder. İslam dini açısından bu sorumluluk ve karşı karşıya kalınan durumlar "imtihan" kavramı ile ifade edilir. Bu çalışmada, Kur'an'daki ayetler ışığında imtihan kavramı ele alınarak, bu kavramın ifade ettiği anlamlar din eğitimi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmamızın amacı, imtihan olgusunun doğru anlaşılmasında ve öğrenilenlerin davranışlara yansımasında din eğitiminin vereceği katkıyı ve kullanılabilecek uygun öğretim yöntemlerini ortaya koymaktır. Böylelikle insanı ilahi gayeye ulaştıracak bilinç ve davranışların kazandırılması hususunda din eğitiminin etkili bir araç olarak kullanılması hedeflenmektedir. Tezimiz, giriş kısmı ile birlikte dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızda imtihan kavramının anlam analizi yapılmış ve bu kavramla ilişkili olan kelimeler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Kur'an-ı Kerim'de imtihan ile ilgili tespit edilebilen bazı ayetlerin manaları verilmiş ve tefsirler ışığında kelime ile ne anlatılmak istendiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmamızda ayrıca konunun hadislerde hangi açılardan ele alındığı ve mezheplerin imtihan ile ilgili görüşlerine dair genel bilgiler verilmiştir. Tezimizin son bölümünde ise din eğitimi açısından imtihan kavramı nasıl ele alınabilir sorusunun cevabı aranmıştır. Sürekli bir imtihanda olma fikrinin insanda oluşturabileceği olumsuz etkiyi, ayetleri ve peygamberlerin örnekliğini eğitime dahil ederek ortadan kaldırmaya yönelik değerlendirmeler yapılmıştır.