Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde metafor kullanımının dersin bilişsel kazanımlarının gerçekleşme düzeyine etkisi

Bu araştırmanın amacı Din kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersinde metafor kullanımının dersin bilişsel kazanımlarının gerçekleşme düzeyine etkisini ortaya koymaktır. Bu çalışmada nicel ve nitel verileri birlikte toplayıp ayrı ayrı analiz ederek daha kapsamlı ve güvenilir sonuçlar elde etmek amacıyla karma yöntemin yakınsayan paralel deseni kullanılmıştır. Nicel araştırma kapsamında deneysel araştırma yöntemi 2021-2022 eğitim- öğretim yılında Elazığ ilinde Cumhuriyet Ortaokulunda 7. sınıf öğrencileri üzerinde uygulanmıştır. Uygulamalar DKAB dersinde "Ahlaki Davranışlar" ünitesinde yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri biri deney ve biri kontrol grubunu oluşturan iki sınıf üzerine uygulanan başarı testinden elde edilmiştir. Nitel verileri ise doküman analizi, metafor yoluyla veri toplama yöntemi ve odak grup görüşmesi aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları metaforlara dayalı öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubu ile mevcut öğretim programının uygulandığı kontrol grubu arasında yapılan ön test, son test ve kalıcılık testi sonuçlarında anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Kalıcılık testi sonuçlarına göre deney grubunda DKAB dersine ilişkin uygulama sonrasında dersin kazanımlarının gerçekleşme düzeyinde kontrol grubuna göre daha fazla artış gösterdiği görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda nicel boyutu destekleyen bulgular elde edilmiştir. Öğrenci görüşlerinden elde edilen bulgular, DKAB dersinde metafor kullanımının öğrenmeyi kolaylaştırma, düşünme becerisini geliştirme, akılda kalıcılığı artırma, dersi eğlenceli ve dikkat çekici yapma, derse katılımı artırma ve aktif öğrenmeyi sağlama gibi olumlu etkiler sağladığını göstermiştir. Araştırmanın nicel ve nitel bulguları neticesinde DKAB derslerinde metafor kullanımının öğrencilerin öğrenmelerini kolaylaştırıp, bilginin kalıcılığını artırdığı anlaşılmıştır. Öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımlarına uygun olan metafor kullanımına dayalı öğretim yönteminin, öğrencileri düşünmeye sevk edip mevcut bilgiler ile yeni bilgileri ilişkilendirerek aktif öğrenmeye katkı sağladığı görülmüştür. Bu bağlamda DKAB dersinde metafor kullanımının dersin bilişsel kazanımlarının gerçekleşme düzeyi üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Din eğitimi ve öğretimi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi, metafor.