Din sosyal psikolojisi perspektifinden yeni dini hareket olarak Mormonlar üzerine nitel bir araştırma

Yirminci yüzyıldan bu yana bilimsel araştırmalara konu olan yeni dini hareketlere, bireyler çeşitli nedenlerle yönelebilmektedir. Batı'da yeni dini hareketler arasında öne çıkan İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi (Mormonluk), Türkiye'de de araştırmacıların dikkatini çekmektedir. Araştırmada İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin Türkiye'deki üye sayısının artmasına neden olan faktörlerin ve bireyleri bu yeni dini harekete yönlendiren psiko-sosyal süreçlerin neler olduğu sorusuna cevap aranmıştır. Bu bağlamda İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'yle alakalı yurtiçindeki çalışmaların az sayıda olduğu, Türkiye'deki İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi üyeleriyle ilgili bu zamana dek ortaya konmuş bir saha araştırmasının bulunmadığı saptanmıştır. Nitekim bu tez, alandaki eksikliği gidermeyi hedeflemektedir. Çalışmanın ilk bölümünde literatür taraması ve dokümantasyon tekniği kullanılarak kavramsal çerçeve oluşturulmuş, ikinci bölümde ise nitel araştırma yöntemi kullanılarak bulgular analiz edilmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yapılarak yürütülmüş, fenomenolojik ve etnografik çözümlemeyle de verilerin analizi desteklenmiştir. Mülakat tekniğinde, uygulama öncesinde sorular (n=10) hazırlanmış ve mülakatlar yarı yapılandırılmış olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu ise Türkiye'deki İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi üyeleriyle (n=15) oluşturulmuştur. Veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş, kodlama süreci sonucunda ana ve alt temalar oluşturularak bulgular bu temalar altında incelenmiştir. Verilerin analizinde, İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin, üyelerin yaşamında anlam arayışına ve bağlanma ihtiyacına cevap verme gibi psikolojik; sosyalleşmeye katkı sunma, anomiden koruma gibi sosyolojik açıdan olumlu işlevlerinin bulunduğu anlaşılmıştır. Yeni dini hareketlere yönelimin psiko-sosyal nedenlerinin araştırmacılar tarafından farklı bir yeni dini hareket bağlamında da ele alınmasının yanında yeni dini hareketlerle ilişkili karşılaştırmalı çalışmalar yapılarak bireylerin yeni dini hareketlere yönelim sebeplerinin çok yönlü incelenmesi önerilmektedir.