Diyabetik nefropatili hastalarda dapagliflozinin böbrek fonksiyonları üzerine etkisinin araştırılması

AMAÇ: Araştırmada diyabet hastalığı tanısı olup glomerüler filtrasyon hızı (GFR) değerine göre diyabetik nefropati evrelerine göre evre 0, hipertrofik nefropatisi olan, evre 1, evre 2 ve evre 3 olan hastalardan SGLT-2 inhibitörü (dapagliflozin) kullanan ve oral antidiyabetik tedavi alan hastalar iki gruba ayrılarak bu hastaların böbrek fonksiyonlarının ve takiplerinde rutin bakılan bazı değişkenlerin 0. ve 6. ayda değişimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma retroprospektif olarak planlanmış bir araştırma olup veriler 2018 Ocak- 2021 Aralık ayları asında Malatya İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji polikliniğine başvurmuş olan hastaların mevcut olan kayıtlarından sağlanmıştır. Araştırmaya alınma kriterlerini karşılayan dapagliflozin ve diğer oral antidiyabetik ilaç gruplarından kullanan (kontrol grubu olarak) 94 hasta araştırmaya alınmıştır. Hastaların GFR, kreatinin, MTP/Cre oranı (protein/kreatinin oranı), MTP (protein), kan üre azotu (BUN), ürik asit gibi böbrek fonksiyon testleri ile Hba1c, c-peptid, lipid paneli, TİT (tam idrar tetkiki) testinde gukoz, lökosit, eritrosit, protein olma durumlarının 0. ve 6. aylardaki değişimleri karşılaştırılmıştır. Analizler SPSS 22.0 programı ile yapılmıştır. BULGULAR: Araştırmaya alınan hastaların %50,0'ı erkek, %50,0'ı kadın olup ortalama yaşı 59,28±9,12 idi. Araştırmaya alınan hastaların %56,4'ü dapagliflozin, %43,6'sı SGLT-2 inhibitörü dışında diğer oral antidiyabetik ilaçları kullanmakta idi. Dapagliflozin kullanan hasta grubunda 6. aydaki GFR ortalamasının (91,72±14,96) 0. aydaki GFR ortalamasından (87,64±14,79) istatistiksel olarak anlamlı oranda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kontrol hasta grubunda anlamlı bir değişiklik olmadığı belirlenmiştir. Dapagliflozin ve kontrol hasta gruplarında 0. ve 6. Aylardaki MTP/Cre ortalamaları, LDL ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür. SONUÇ: Araştırmaya alınan hasta gruplarında dapagliflozin kullananların GFR ortalamasının zamanla arttığı, HbA1c ve trigliserid değerlerinin düşüş gösterdiği tespit edilmiştir. Dapagliflozin kullanan hasta grubunda SPOT MTP ve SPOT kreatinin değerleri ortancalarının 6. ayda düştüğü, kontrol grubunda ise anlamlı değişiklik olmadığı görülmüştür. 0. ayda hasta gruplarındaki dapagliflozin kullananların GFR değeri ortalamasının kontrol grubundaki hastalardan anlamlı oranda daha yüksek olduğu, 6. ayda hasta gruplarında da GFR yüksekliğinin devam ettiği belirlenmiştir.