Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yurt dışı din hizmetleri: Danimarka örneği

Diyanet İşleri Başkanlığı, kurulduğu tarihten itibaren yurt içinde 1980'li yıllardan sonra da yurt dışındaki Müslüman- Türkleri inanç, ibadet, ahlak gibi dini konularda aydınlatmış ve dini pratiklerin gerçekleştirilmesinde yardımcı ve sorumlu bir kurum olarak var ola gelmiştir. Bu çalışmanın problemi; yurt dışında yaşayan Türklerin gözüyle, DİB'nın Danimarka'da yürütmüş olduğu din hizmetleri faaliyetini incelemek, artılarını ve eksilerini ortaya koymaktır. Bu çalışmada sırasıyla literatür taranmış, Danimarka'da gözlemler yapılmış ve yetkililerle görüşülmüş, gözlemler ve görüşmeler ışığında bir anket metni hazırlanıp deneklere uygulanmış ve anket verileri SPSS programı kullanılarak bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Analiz uygulamalarında her sorunun frekansı ve yüzdesi ele alınmış, gerekli görülen soruların yaş ve cinsiyetle karşılaştırılması yapılmıştır. Anket sonuçlarının ve yapılan mülakatların sonucunda görülmüştür ki; DİB, yurt dışında ciddi bir hizmet sürdürmekte ve ulaşabildikleri Türklere din eğitimi vermektedir. Özellikle 40 yaş altındaki deneklerin DİB'nın yürüttüğü hizmetlerden istifade ettikleri çok belirgindir. 40-54 yaş gurubunun ise en az faydalanan gurup olduğu görülür çünkü bunların yetişme çağında henüz DİB'nın hizmeti yoktur. Diyanet'le olan ilişkilere bakıldığında en sıkı ilişki 55 ve üzeri yaş gurubunda görülmektedir. Bu yaş gurubu emekli olan ve vaktini cami ve dernek çevresinde geçiren guruptur. Diyanetle ilişkilerine bakıldığında 15-24 yaş gurubu ikinci sırada gelir. En az ilişki içinde olan 40-54 yaş gurubudur. Diyanet'le olan ilişkinin niteliğine bakıldığında, sadece ibadet ve ilmihal eksenli olduğu göze çarpmaktadır. Diyanet'in gönderdiği din adamları başta olmak üzere sunmuş olduğu hizmetlerden oldukça memnundurlar ve hizmetlerine güvenmektedirler. Araştırma sonucunda görülmüştür ki, DİB yurt dışında başarılı bir hizmet yürütmektedir. Ancak yurt dışındaki vatandaşları kültürel (dergi, kitap, konferans vb.) ve teknolojik (DİB'nın web sayfası, dershanelerin daha modern yapıya ulaştırılması gibi) konularda bilinçlendirmesi ve daha etkin bir hizmet yürütmesi çalışmalarının kalitesini artıracaktır. Araştırma sonuçlarının DİB'nın yurt dışı hizmetleri politikası oluşturmasına bir katkı sağlayacağı umulmaktadır. Anahtar kelimeler: Diyanet İşleri Başkanlığı, Yurt Dışı Din Hizmetleri, Danimarka, Din Görevlisi.