Diz protezi olgularında hasta kontrollü epidural analjezi ile levobupivakain ve levobupivakaine fentanil ilavesinin postoperatif analjezi ve stres yanıt üzerine etkisi

Diz protezi ameliyatları en ağrılı ortopedik uygulamalardan birisi olup cerrahi sonrası hasta mobilizasyonunun ve rehabilitasyonunun hızlandırılması ve stress yanıtın baskılanabilmesi için postoperatif dönemde yeterli ve uygun analjezi sağlanması çok önemlidir. Postoperatif dönemde ağrı tedavisi için kullanılan en etkili yöntemlerden birisi hasta kontrollu epidural analjezidir (HKEA). Levobupivakain de (L) bu yöntemle uygulanabilen ve bir opioid olan fentanil (F) ile kombine edilebilen bir lokal anesteziktir. Bu çalışmada kombine spinal epidural anestezi yöntemiyle total diz protezi replasmanı yapılan 50-75 yaş arası ASA I-II risk grubundaki 40 olgu rasgele iki gruba ayrılarak postoperatif dönemde bir gruba HKEA yöntemi ile % 0.125 L (Grup L), diğerine ise % 0.125 L/4 mcg/mL F (Grup F) kombinasyonu verildi. Olgularda operasyon sonrası noninvazif ortalama arteryel basınçlar (OAB), kalp atım hızları (KAH), solunum sayıları (SS), istirahat ve hareketteki ağrı vizüel analog skala (VASİ ve VASH) ile Bromage skorları, biyokimyasal değerleri, verilen analjezik miktarı ve yan etkiler ile kandaki adreno kortikotropik (ACTH), kortizol ve prolaktin (PRL) düzeyleri karşılaştırılmış olup gruplar arasında OAB, KAH, SS, Bromage skorları, kullanılan analjezik miktarı ve yan etkiler bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). İstirahat ve hareketteki VAS ağrı skorları değerlendirildiğinde, post-operatif 4. saatteki Grup L VASİ ve VASH değerleri anlamlı olarak yüksek bulundu ( p=0.030, p=0.049). Her iki grupta ACTH, kortizol ve PRL hormon seviyelerinin cerrahi sonrası arttığı ve sonrasında düştüğü, fakat Grup F'deki düşüşlerin Grup L'ye göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı. (p<0.05)Sonuç olarak diz protezi ameliyatları sonrasındaki postoperatif ağrı tedavisinde Levobupivakain ile Fentanil'in birlikte kullanılmasının sadece Levobupivakain'ne göre daha etkin analjezi sağladığı ve cerrahiye stres yanıtı önemli ölçüde azalttığı kanaatine varıldı.