Doğal taş işleme tesislerinde oluşan mermer artıklarının ortalama tane boylarının belirlenmesi ve kullanım alanlarının değerlendirilmesi

Ülkemizde zengin rezervlere sahip doğal taş madenciliğinin süregelen en büyük sorunlarından bir tanesi üretim esnasında oluşan artıklar olmuştur. Ekonomik değere sahip ticari doğal taşların yanında göz önünde bulundurulmayan artık doğal taşların ekonomiye kazandırılması için birçok çalışma yapılmış fakat kullanım alanları yaygınlaşmamıştır. Bunun sebepleri arasında sektörde bu konuya yeteri kadar önem verilmemesi, ticari taşların yanında artıkların değer görmemesi, konu üzerine yapılan çalışmaların sürekliliğinin gelmemesi ve ocak sahiplerinin bu konu üzerine çok fazla eğilmemesi gösterilebilir. Doğal taş artıkları genel olarak ocaklarda üretim esnasında çıkan artıklar ve fabrikalarda işleme esnasında çıkan artıklar olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu artıklar kimyasal özelliklerine, renklerine, tane boyutlarına ve şekillerine göre çok farklı sektörlerde kullanım alanı bulabilmektedir. Bazı durumlarda direkt olarak kullanılamayan bu artıklar bir takım proseslere tabi tutularak da kendilerine kullanım alanı bulabilmektedir. Fabrikalarda işleme esnasında ortaya çıkan toz mermer artıkları incelenerek, bu mermer artıklarının ekonomiye kazandırılması ve kullanılabilirliğinin arttırılması hedeflenerek bu tez çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında Türkiye'deki farklı doğal taş işleme fabrikalarından, fabrikalardaki farklı kesme makinalarının altından, farklı kayaçlar kesilirken numuneler alınarak, bu numuneler üzerinde tane boyu, XRD ve Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) analizleri yapılmıştır. Bu testler sonucunda elde edilen veriler literatürdeki veriler ve doğal taşların kimyasal özellikleriyle karşılaştırılıp, numunelerin ortalama tane boylarına göre hangi alanlarda kullanılabilir oldukları incelenmiştir. İnceleme sonucuna ekonomik değere sahip bu artıkların farklı sektörlerde kullanılabileceği belirlenmiştir.