Doğanşehir ilçesinin (Malatya) arazi kullanımı ve arazi örtüsü değişimi 1990-2023

Arazi örtüsü ve kullanımı sınıflarının mevcut konumsal dağılımlarının belirlenmesi ve süreç boyunca meydana gelen değişimlerinin incelenmesi sosyal, kültürel, ekonomik ve birçok alanda yapılan çalışmalar için önemli bir temel oluşturmaktadır. Günümüzde arazi kullanımının mekânsal ve zamansal değişimi, uzaktan algılama teknikleri ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak belirlenebilmektedir. Çalışmada arazi çalışmaları ve gözlemleri ile incelemeler yapılmış, arşivler taranmış, güncel verilere ulaşılmış ve arazideki değişimi göstermek için fotoğraflar çekilmiştir. Bu çalışmada 5 TM görüntülü 7 bantlı ve 6 bant(ısıl bant) hariç 30 m çözünürlüğe sahip LANDSAT verileri kullanılarak Doğanşehir (Malatya) ilçesinin arazi kullanım ve arazi örtüsü değişim analizi yapılmıştır. LANDSAT veri tabanından alınan bilgiler CORINE sınıflandırma sisteminden yararlanılarak 7 farklı arazi sınıfında 1990- 2000, 2000-2010, 2010-2023 periyotları oluşturularak değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler neticesinde 2023 yılı sonunda çıplak, kayalık ve taşlık alanlar sınıfına giren arazilerin 572,01 km2 oranında artış gösterdiği, orman alanlarının 24,73 km2 arttığı ve mera alanlarının 159,69 km2 oranında azaldığı saptanmıştır. Meydana gelen bu değişimler oran olarak değerlendirildiğinde çıplak, kayalık ve taşlık alanlar sınıfına giren arazilerin %41,93 arttığı, orman alanlarının %1,81 ve mera alanlarının sadece %11,71 oranında artış olduğu görülmektedir. Ayrıca çalışmada arazi kullanım ve arazi örtüsü haritaları oluşturularak değişimlerin mekânsal olarak dağılımları da belirlenip harita üzerinden incelemeler yapılmıştır. Ayrıca yaklaşık 33 yıllık süreç içerisinde hem tarım alanlarının hem de orman alanlarının bir kısmı yapay alanlara kaydığı gözlemlenmiştir. Çalışma sonucunda arazi örtüsü ve arazi kullanımının incelenmesinde elde edilen güvenilir veriler ve sonuçlar ile uydu görüntülerinin geniş alanları, zaman periyodlarında ve yüksek çözünürlüklü olarak gözlemleme kabiliyetlerinden faydalanılabileceği görülmüştür. Doğanşehir ilçesinde arazi kullanımı ve arazi örtüsünde meydana gelen değişimler incelenip yorumlanarak ilçenin gelişim ve kalkınması için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: CORINE sınıflandırması, Arazi Kullanımı ve Arazi Örtüsü, Uydu Verileri, CBS, Malatya, Doğanşehir.