Exploring the values for nature, nature connectedness, pro-environmental behaviour, and well-being: A case study on urban park visitors in Istanbul

Kentsel yeşil alanlar yalnızca biyolojik çeşitliliğin korunması için değil, aynı zamanda kent sakinlerinin esenliği için de önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, son dönemdeki pek çok ampirik çalışma doğayla olan bağ, bireysel esenlik ve çevre dostu davranış arasındaki etkileşime odaklanmaktadır. Ancak şimdiye kadarki çalışmaların çoğu, doğa koruma ve çevre politikalarının görece kurumsallaşmış olduğu yüksek gelirli ülkelerdeki öğrenci örneklemleri üzerine yoğunlaşmıştır. Bu çalışma ise görece az incelenmiş, orta gelirli gelişmekte olan bir ülke bağlamında, doğaya atfedilen çoğul değerleri (içsel, araçsal, ilişkisel), doğayla bağ, ekolojik bilgi, eko-anksiyete, çevre problemlerine ilişkin endişe, çevre dostu davranış ve bireysel esenlik arasındaki ilişkileri, kentsel politikalar açısından önemli bir kentsel yeşil alanda test etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, İstanbul'un popüler iki kentsel yeşil alanı olan Emirgan Korusu ve Hacıosman Atatürk Kent Ormanı'nda 112 katılımcıyla yüz yüze anketler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, ilişkisel değerlerin kent parklarındaki ziyaretçiler için ampirik olarak ayırt edilebilir ve istatistiki olarak anlamlı bir değer kategorisi oluşturduğunu, doğayla kurulan bağ aracı değişken olarak modellendiğinde, ilişkisel değerlerin çevre dostu davranış ve bireysel esenlik üzerinde pozitif etkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ekosistem temelli ekolojik bilginin (yerel bitki ve hayvan türlerinin tanınması) çevre dostu davranış üzerinde pozitif etkisi olduğu ve çevresel kaygının bireysel esenliğin potansiyel bir belirleyicisi olarak ortaya çıktığı bulunmuştur. Bu nedenle çalışma, kentsel bağlamlarda sürdürülebilir davranış ve bireysel esenliği güçlendirmek için ilişkisel değerler ile doğayla bağı iki önemli kaldıraç noktası olarak öne sürmektedir. Doğaya gösterilen özen ve sorumluluk ile hayattan memnuniyetin artması arasında pekiştirici döngüler oluşturmak amacıyla bu unsurlar biyoçeşitlilik, eğitim ve kentsel politikalarda hedeflenebilir.