Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye ekonomisi üzerine etkileri ve sektör analizi (otomotiv)

Dünya günümüze kadar üç küresellesme evresi geçirmistir. Birincisi 1492 yılında Yeni Dünya'nın kesfidir. kincisi Sanayi Devrimi'dir. Sanayi Devrimi ile gelismis ülkeler kitle üretim yöntemine geçmisler ve artan hammadde ve isgücü ihtiyacı için deniz asırı ülkelerde sömürgeler olusturmuslardır. Sömürgeler, aynı zamanda artan üretim için yeni pazarlar anlamına da geliyordu. Üçüncü ve son küresellesme dalgası ise 1970'ten sonra yasanmıstır. Çok hızlı bir sekilde gelisen teknoloji sayesinde ulasım ve haberlesme olanaklarındaki akıl almaz iyilesmeler dünyayı küresel bir köy haline getirmistir. Son küresellesme evresinin dikkat çeken özelliklerinden biri de çok uluslu sirketlerin, ulus devletlerin egemenligini kısıtlamaya baslamalarıdır. Bu küresellesme hareketi 1989 yılında Dogu Bloku'nun parçalanması ile kendini iyice göstermistir. Çok uluslu sirketlerin gerçeklestirdigi dogrudan yabancı yatırımların hacmi yıllık bir trilyon doları asmıstır. Türkiye yıllarca bu büyük pastadan ancak %0,1 oranında pay alabilmistir. 2002 yılına kadar yılda ortalama bir milyar dolar yabancı yatırım çekebilen Türkiye'nin yılda 20-30 milyar dolar yabancı yatırım çekme potansiyeli vardır. 2003 yılında dogrudan yabancı yatırım kanununun çıkarılması ile birlikte yatırım ortamını iyilestirmek için yapılanlar ve AB müzakere sürecinin baslaması yabancı yatırımcıların Türkiye'ye ilgisini artırmıs ve yıllık dogrudan yabancı sermaye girisi 10 milyar dolar sınırına yaklasmıstır. Su anda Türkiye, yatırım ortamı açısından dünyanın en liberal ülkelerinden biri konumundadır. 1999 yılından itibaren yabancı sermayeli sirketlerin ihracatında gerçeklesen artısta, otomotiv sektörünün payı oldukça fazladır. Bu yıla kadar agırlıklı olarak iç pazara satıs yapmayı hedefleyen sektördeki yabancı sermayeli sirketler, 1998 yılında basladıkları büyük tutarlı yatırımları tamamlayarak çesitli pazarlara ihracat yapmaya baslamıslardır. Sektörde gerçeklesen ve 2003'ten sonra hızını iyice artıran bu dönüsüm sürecinde A.B.D., Fransa, talya ve Japonya merkezli sirketlerin aldıkları kararlar etkili olmustur. Bugün otomotiv sektörü, 17 ana ve 190 yan sanayi firmasıyla, ekonomide lokomotif sektör özelligini korumaktadır.