Doğrudan yabancı yatırım girişlerinin istihdam üzerindeki etkileri

Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sermaye kıtlığı yaşandığı için yeterli düzeyde yatırımlar yapılamamaktadır. Yatırımların az olması sonucunda da bu ülkelerde üretim düzeyi de düşük kalmaktadır. Üretim düzeyinin düşük olmasına bağlı olarak da iş gücüne talep olmamaktadır. Bu da istihdam olanaklarının sınırlı düzeyde kalmasına yol açmaktadır. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler 1980'li yıllarda yaşanan serbestleşme politikaları sonucu uluslararası sermayeden faydalanabilme imkânına kavuşmuştur. Uluslararası sermaye hareketlerinin bir türü olan doğrudan yabancı yatırımlar özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin arzu ettikleri bir yatırım olarak dikkat çekmektedir. Doğrudan yabancı yatırımların ülkeye sermaye yanında teknoloji, teknik ve yönetim bilgisi gibi üretim sürecini olumlu etkileyecek unsurları da getirmesi sermaye kıtlığı yaşayan az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için önemli fırsatlar sunmaktadır. Söz konusu bu fırsatlardan biri de ülkenin yatırım düzeyinde bir artış beklentisinin olmasıdır. Yatırımlardaki artışın üretim sürecinde bir artışa yol açacağı ve buna bağlı olarak da ülkedeki istihdam düzeyinde artış yaşanacağı düşünülmektedir. Doğrudan yabancı yatırımlar bir ülkeye yeni bir firma kurmak, faaliyetteki bir firmayı satın almak ve faaliyetteki bir firmaya ortak olmak gibi çeşitli türlerde giriş yapabilmektedir. Doğrudan yabancı yatırımların farklı türlerinin olması istihdam üzerinde yol açacağı etkilerin hem yönünü hem de boyutunu farklılaştırabilmektedir. Bu tez çalışmasında 22 üst orta gelir grubu ülkelerinde 2000-2022 dönemine ilişkin veriler kullanılarak doğrudan yabancı yatırımların istidam üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Analiz yöntemi olarak panel regresyon ve Dumitrescu ve Hurlin panel nedensellik testi yöntemleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda ilgili ülkelerde doğrudan yabancı yatırımların istihdamı olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca doğrudan yabancı yatırımlar ile istihdam arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğuna yönelik bulgulara ulaşılmıştır.