Doğrudan yabancı yatırımların CO2 emisyonu ve yenilenebilir enerji ile ilişkisinin incelenmesi: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir uygulama

Küreselleşme ve dış ticarette serbestleşmeye gidilmesi, doğrudan yabancı yatırım kavramını gündeme getirmiş ve çok uluslu şirketler, maliyetlerini düşürmek için ucuz işgücüne sahip gelişmekte olan ülkelere yatırımlarını yaparak sermayelerini sınır ötesi ülkelere taşımıştır. Doğrudan yabancı yatırım (DYY), gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunsa da çevresel etkileri hala tartışılmaktadır. Ekonomik faaliyetlerde görülen hızlı artış, çevresel problemleri beraberinde getirirken; buna benzer olarak da doğal çevrede meydana gelen problemler de ülkelerin ekonomisini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı: gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, DYY'lerin çevre kirliliğinin göstergeleri olan karbondioksit (CO2) emisyonlarını ve yenilenebilir enerji tüketimini ne ölçüde etkilediğine dair ampirik kanıtlar toplamaktır. 48 gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede 1990-2018 yılları temel alınarak, Breusch, Pagan (1980) Yatay Kesit Bağımlılığı, Pesaran ve Yamagata(2008) Homojenlik Testi, Pesaran (2007) CADF Panel Birim Kök, Westerlund(2007) Eşbütünleşme ve Dumitrescu-Hurlin(2012) Nedensellik testleri kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Ulaşılmış olan sonuçlara göre; DYY, yenilenebilir enerji ve CO2 emisyonları, incelenen tüm ülkeler için aynı uzun vadeli etkiye sahiptir. Ancak, DYY'nin CO2 emisyonları ve yenilenebilir enerji tüketimi üzerindeki tek yönlü nedenselliği yalnızca gelişmekte olan ülkelerde var olduğu saptanmıştır. Elden edilen sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda, analize tabii tutulan ülkelerdeki gelişmiş ülkelerin panelleri arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanamamıştır. Gelişmekte olan ülkeler de ise DYY'den CO2'ye ve DYY'den YE'ye tek yönlü nedensellik gözlenmiştir. Analize tabii tutulan gelişmiş ülkelerde serilerin eş bütünleşik hareket etmekte ancak seriler arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Gelişmekte olan ülkelerde ise benzer şekilde serilerin eş bütünleşik hareket ettiği fakat farklı olarak gelişmekte olan ülkelerde DYY'lerin CO2 emisyonlarının ve YE tüketimin nedeni olduğu tespit edilmiştir.