The role of human capital in productivity spillovers from FDI: An empirical analysis on Turkish manufacturing firms

Bu tez çalışması, doğrudan yabancı yatırımların üretkenliğe etkisinin, farklı seviyelerde beşeri sermayeye sahip firmalarda değişiklik gösterip göstermediğini incelemektedir. Özümseme kapasitesi olarak beşeri sermaye makro iktisat literatüründe Borensztein et al. (1998) ve Xu (2000) tarafından incelenmiştir. Tezin amacı, bu soruyu firma düzeyinde analiz etmektir. Bunu test etmek için, Türkiye İmalat Sanayi'nin 1990-2001 dönemine ait firma düzeyinde dengeli olmayan panel veri seti kullanılmıştır. Öncelikle Levinsohn-Petrin yöntemi kullanılarak firma düzeyinde toplam faktör verimliliği hesaplanmaştır. İkinci olarak, DYY kaynaklı üretkenlik etkilerine ait bulgular sunulmaktadır. Analiz, toplam faktör verimliliğinin düzeyinin ve büyümesinin bağımlı değişken olarak kullanıldığı iki farklı model ile yapılmaktadır. Çalışmanın sonuçlarına göre, ileriye doğru dikey bağlantı yoluyla, DYY üretkenlik seviyesini olumsuz etkilemektedir. Diğer taraftan geriye doğru dikey bağlantının firma büyümesine pozitif etkisi olduğu sonucuna ulaşılırken, yatay bağlantının negatif etkisi gözlemlenmektedir. Son olarak, daha yüksek beşeri sermayeye sahip yerli firmaların DYY'den nasıl etkilendikleri analiz edilmektedir. Düzey tahminlerinin sonuçlarına göre, belli bir seviyenin altında beşeri sermayeye sahip yerli firmalar, DYY'den geriye doğru dikey bağlantılar yoluyla faydalanmaktadır. Büyüme tahminlerinin sonuçlarına göre ise, yatay bağlantı yoluyla DYY'den faydalanabilmek için, yerli firmaların belli bir eşik değerinden daha yüksek seviyede beşeri sermayeye sahip olmaları gerekmektedir.