Spatio-temporal analysis of seismic hazard potential in the southwestern region of the east anatolian fault

Türkiye, Avrasya, Arap ve Afrika tektonik levhalarının kesişim noktasında yer alması nedeniyle dünyanın sismik açıdan en aktif bölgelerinden biridir. Ülkenin tektonik rejimi, başlıca iki büyük doğrultu atımlı fay sistemi olan Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ve Doğu Anadolu Fayı (DAF) tarafından belirlenmektedir. 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'nin güneydoğusunda, DAF boyunca farklı segmentlerde dokuz saat arayla meydana gelen Mw7.8 ve Mw7.6 büyüklüğündeki depremler, 11 ilde büyük yıkıma neden olmuş, milyonlarca insanı etkilemiş ve bölgedeki gerilme rejimini önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu çalışma, 2023 depremleri öncesi ve sonrasındaki sismik davranışları analiz ederek bölgedeki deprem tehlikesinin nasıl evrildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, b-değeri analizi, Coulomb gerilme değişimi modellemesi ve jeodezik deformasyon analizi içeren bütünleşik bir yöntem uygulanmıştır. Gutenberg-Richter frekans-büyüklük ilişkisine dayanan b-değeri, mekansal ve zamansal olarak gerilme birikimi ve boşalımı olan bölgelerin belirlenmesinde kullanılmıştır. Ayrıca çalışma dönemi alt zaman dilimlerine ayrılarak 2023 depremlerinin etkisi ve bölgenin arka plan sismisitesi detaylı biçimde incelenmiştir. Bunun yanı sıra, odak mekanizması çözümleri ve kaynak parametreleri kullanılarak Coulomb gerilme değişim hesaplamaları yapılmış, komşu fay segmentlerindeki olası tetiklenmeler değerlendirilmiştir. Bu iki yaklaşımı tamamlamak amacıyla, InSAR tekniği ile meydana gelen yüzey deformasyonları incelenmiştir. Ayrıca, artan tektonik yüklenme bölgelerini belirlemek amacıyla önceki çalışmalarda kullanılan bölgesel GPS verilerinden elde edilen gerinim oranı alanları gözden geçirilmiştir. Bu veri setlerinin entegrasyonu ile, bu çalışmada bölgedeki yüksek gerinim birikimi, düşük b-değerleri ve pozitif Coulomb gerilme değişimleri ile karakterize edilen bölgeler vurgulanmıştır. Bu kapsamlı analiz DAF sisteminin güney ve güneybatı segmentleri boyunca tektonik gerilme evriminin anlaşılmasına ve gelecekteki deprem risklerinin değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır.