Doğu Karadeniz Bölgesinde dağılım gösteren aedes albopictus'un popülasyon durumları ve insektisit direnci

Aedes albopictus (Asya kaplanı sivrisineği), birçok hastalığın vektörü olarak bilinen istilacı bir türdür. Bu tür, son 20 yılda kutuplar hariç hemen hemen her ülkeyi işgal etmiştir. Bu çalışmada, türlerin dağıldığı Artvin, Rize ve Trabzon illerinde larvasit ve adultisit direnci ve seçilen popülasyonlarda aylık ergin ve yumurta sayılarına göre popülasyon durumları araştırılmıştır. Yetişkin sayıları için ''Human Landing Catch'' yöntemi, yumurta sayıları için ovitrap tuzakları kullanılmıştır. Direnç testleri Dünya Sağlık Örgütü'nün tanımlayıcı dozları ve kriterleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Aedes albopictus popülasyonlarının Mayıs ayından itibaren görülmeye başladığı ve temmuzda yükselişe geçerek ağustos ya da eylül aylarında zirve yaptığı belirlenmiştir. İnsektisit direnci çalışmaları Aedes albopictus popülasyonlarının hemen hemen hepsinde yüksek fenitrothion ve bendiocarb direnci bulunduğu ve populasyonların Pyrethroid grubu insektisitlere karşı duyarlı olduğu görülmüştür. Larvasit çalışmaları sonucunda, tüm popülasyonların pyriproxyfen ve Bti/Bs'ye duyarlı olduklarını görülmüştür. Sonuç olarak; alandaki ergin kontrolünde Pirethroid grubu insektisitlerin kullanılabileceği, larva mücadelesinde ise pyriproxyfen ve Bti/Bs karışım formülasyon ya da ayrı formülasyonların etkin olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Alan dinamikleri açısından popülasyonların pik yaptığı aylarda ve yüksek gözlendiği dönemlerde, hastalık taşıma risklerine karşı dikkatli olunması, gerekli mücadele ve korunma yöntemlerinin uygulanması gerektiği kanısına varılmıştır.