Doğu karadeniz bölgesindeki ormanlarda yayılış gösteren bazı kemirgenlerin (Mammalıa: rodentıa) yangın sonrası popülasyon dinamiklerinin araştırılması

Orman yangınları, birçok ekosistemin bileşimini, yapısını ve dinamiklerini büyük ölçüde etkileyen ekolojik bir süreçtir. Son yıllarda etkisi giderek daha fazla hissedilen iklim değişikliği ile birlikte sıcaklığın yükselmesi, kuraklığın artması, sıcak hava dalgaları gibi değişen meteorolojik ve iklimsel şartlar, orman yangınlarının sayısını ve yanan alan miktarını artırmaktadır. Orman yangınları yaban hayvanlarının doğrudan ölümüne veya habitatlarının tahrip olmasına, besin maddelerinin azalmasına veya tamamen yok olmasına, faunada rekabeti artıracak yabancı türlerin gelmesine ve hayvanların bulundukları alanlardan göç etmesine sebebiyet verebilmektedir. Yangınlardan en çok zarar gören hayvan grubu toprakta ve alt florada yaşayan küçük memeli hayvanlar ve sürüngenlerdir. Bu çalışmanın amacı, yangınların bazı kemirgen türleri üzerindeki etkilerinin zamana bağlı değişimini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda yangın görmüş alanların bitki örtüsü kompozisyonu ve yapısındaki değişiklikleri belirlemek ve küçük memeliler üzerindeki etkilerini ortaya koymak planlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda çeşitli yıllarda yanan orman alanları çalışma sahası olarak belirlenmiştir. Küçük memelilerin yangına nasıl tepki verdiklerini değerlendirmek için seçilen alanlara canlı yakalama tuzakları yerleştirilmiştir. Küçük memelilerin popülasyon bolluğu hakkında bilgi elde etmek için yakalama-markalama-yeniden yakalama (CMR) yöntemi kullanılmıştır. Çalışma alanlarında analizlerde kullanmak üzere 6 adet vejetasyon parametresi (ot, çalı ve ağaç tabakası kapalılıkları, ölü örtü miktarı, çeşitlilik indeksi ve bolluk değeri) belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda çalı tabakası kapalılığı ve ölü örtü kapalılığı kemirgen popülasyonu ile pozitif yönde bir ilişki göstermiş, ot tabakası kapalılığı ise negatif yönlü bir ilişki göstermiştir. Yangından sonra geçen zamana bağlı olarak popülasyonda önce bir artış daha sonra azalma gözlemlenmiştir. Yangından sonraki 5. yılda popülasyon miktarı yanmamış alana en yakın olarak ölçülmüştür.