Doğu Marmara Bölgesindeki bazı göllerin (Sapanca, Poyrazlar, Taşkısığı ve Küçük Akgöl) anatidae türlerinin biyoekolojisi ve dağılım haritalarının çıkarılması

Anahtar kelimeler: Sapanca Gölü, Poyrazlar Gölü, Taşkısığı Gölü, Küçük Akgöl, Anatidae, Biyoekoloji, Üreme, Anatidae Dağılımı, Atlas Çalışması, İstatistiksel Analiz Sapanca Gölü, Taşkısığı Gölü, Küçük Akgöl ve Poyrazlar Gölü Marmara bölgesinde bulunan önemli sucul alanlardan bir kaçıdır. İnsan aktivitesinin neredeyse her mevsim yoğun olduğu bu sucul alanlar, hemen hemen her mevsim birçok kuş türüne ev sahipliği yapmaktadır. Bu nedenle, Anatidae familyasına ait türlerin Sapanca Gölü, Taşkısığı Gölü, Küçük Akgöl ve Poyrazlar Gölü'nde ki mevcut durumları Haziran 2013 ile Ocak 2015 tarihleri arasında incelenmiş ve her bir göldeki biyoekoljileri ve dağılımları hakkında bilgi sağlanmıştır. Yirmi aylık çalışma sonucunda Anatidae familyasına ait 18 tür tespit edilmiştir. Tespit edilen türlerden Aythya nyroca IUCN kriterlerine göre "NT" (Near Threatened: Tehdide Yakın), Aythya ferina "VU" (Vulnerable: Duyarlı) ve Oxyura leucocephala "EN" (Endangared: Tehlikede) olarak nitelendirilirken diğer 15 tür "LC" (Least Concern: Asgari Endişe) olarak sınıflandırılmıştır. Koruma statüleri Kiziroğlu'na (2008) göre değerlendirildiğinde ise 5 tür A4 (Anser anser, Anas clypeata, A. strepera, A. querquedula ve Tadorna ferruginea), 6 tür A5 (Anas crecca, A. platyrhynchos, A. penelope, Ayhthya fuligula, A. ferina ve Netta rufina), 2 tür A3 (Aythya nyroca ve Cygnus cygnus), 2 tür A3.1 (Tadorna tadorna ve Cygnus olor), 1 tür A2 (Oxyura leucocephala) ve 1 tür ise B2 (Bucephala clangula) ve 1 tür B3 (Mergellus albellus) statüsünde sınıflandırılmıştır. Türlere ait dağılım haritaları yapılmıştır. Bu haritalar bizlere, A. fuligula, A. ferina ve A. platyrhnchos'un çalışılan göllerde yaygın Anatidae türleri olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda bu haritalar, tespit edilen türlerin genellikle sazlık alanların yoğun olduğu (korunaklı alanlar) istasyonlarda tespit edildiğini göstermektedir. Anatidae türlerinin çoğunun üreme mevsimi ilkbahar ve yaz mevsimidir. Tespit edilen türlerin çoğunun kış göçmeni olması sebebiyle (Poyrazlar Gölü'nde ürediğine dair bulgular elde edilen A. nyroca hariç) Anatidae familyasına ait diğer türlerin ürediğine dair herhangi bir bulgu elde edilememiştir. İnsan kaynaklı baskıların yoğun olması, çevresel ve iklimsel değişimler, tür içi ve türler arası rekabetin tür üzerinde meydana getirdiği baskılar sonucu Anatidae türlerinin çalışma alanlarımız içerisinde ürememe nedeni olarak düşünülebilir. Eğer bu göllerdeki insan aktivesi doğru planlanabilir ise, canlılar üzerinde bu baskılar azalabilecek ve dolayısıyla birçok canlı için bu ortamların hem üreme hem de beslenme için daha fazla tercih sebebi olmasını sağlayabilecektir. Böylece, bu sucul ortamlar birçok canlı türü ve insanlar için daha fazla cazibe merkezi haline gelebilecektir.