Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde kemoterapi uygulayan ve uygulamayan hemşirelerde üreme sağlığı sorunlarının belirlenmesi

Amaç: Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Hastanesi'nde kemoterapi uygulayan ve uygulamayan hemşirelerde üreme sağlığı sorunlarının belirlenmesi, üreme sağlığı sorunları ile kemoterapi uygulama süreci ilişkisinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel türdeki araştırmaya DEÜ Hastanesinde çalışan 93 hemşire alındı. Düzenli ve yoğun biçimde kemoterapi uygulayan 45 hemşire "kemoterapötik ilaç ile karşılaşan grubunu" oluştururken, günlük uygulamaları sırasında kemoterapi uygulamayan 49 hemşire ise "kemoterapötik ilaç ile karşılaşmayan grubunu" oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama ve ki kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada üreme sağlığı ile ilgili olumsuz çıktılar incelediğinde; kemoterapötik ilaç ile karşılaşan grubunda ölü doğum olmadığı, %7.1'inin (n=3) kendiliğinden düşük ve %2.4'ünün (n=1) erken doğum yaşadığı, %2.9'unun (n=1) çocuğunda konjenital malformasyon varlığı ve %23.5'nin (n=8) gebelik sürecinde kemoterapi uyguladıkları saptanmıştır. Kemoterapötik ilaç ile karşılaşmayan grubunda ise %4.3'ünde (n=2) ölü doğum olduğu, %12.8'inin (n=6) kendiliğinden düşük ve %10.6'sının (n=5) erken doğum yaşadığı, %2.4'ünün (n=1) çocuğunda konjenital malformasyon varlığı ve %9.8'inin (n=4) gebelik sürecinde kemoterapi uyguladıkları tespit edilmiştir. Beklentinin dışında bir bulgu olarak, kemoterapötik ilaç ile karşılaşmayan grupta üreme sağlığı sorunları sıklığı, istatistiksel olarak farklı olmamakla birlikte daha yüksek saptanmıştır. Hemşirelerin sosyodemografik- tanımlayıcı özellikleri, kemoterapötikle karşılaşma ile ilgili özellikleri ve koruyucu uygulamaların üreme sağlığı ile ilgili bir ilişkisi bulunamamıştır. Kemoterapötikle karşılaşan grupta yer alan hemşirelerde, hasta ve uygulanan ilaç sıklığının fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca bu grupta hizmet içi eğitim eksikliği tespit edilmiştir. Sonuç: Kemoterapötik ilaç ile karşılaşan ve karşılaşmayan hemşireler arasında üreme sağlığı sorunları açısından fark yoktur. Üreme sağlığı sorunları ile kemoterapi uygulama süreci arasındaki ilişkiyi daha iyi anlayabilmek için genotoksik, biyolojik ve çevresel izlemlerin bir arada yapıldığı ve daha büyük popülasyonda çalışmaların planlanmasına ihtiyaç vardır