Donatılı kumda şeve yakın oturan eksantrik yüklü model şerit temelin davranışları

Eksantrik yüklü temeller, bazen şev yakınına inşa edilebilirler. Bu durumda, temelin taşıdığı yük şevden dolayı önemli miktarda azalmaktadır. Temelin sınır veya güvenli yükünü artırmanın bir yolu da donatı kullanmaktır. Bundan dolayı, temelin taşıma gücü açısından tasarım önem kazanır. Bu çalışmada, donatılı kumda şeve yakın oturan yüzey (Df= 0) ve sığ (Df= 20 mm) model şerit temelin sınır yükünün eksantrisite (e/B= 0, 1/12, 1/6, 1/3) ile değişimi, yük - oturma ilişkileri ve kırılma yüzeyleri deneysel olarak araştırılmıştır. Deneyler, kumun sıkılık derecesi (Dr= 0.74), şev açısı (ß= 30°), temel genişliği (B= 80 mm), temelin şev tepesine olan uzaklığı (De= 2B= 160 mm), donatı tipi (örgülü geotekstil) ve donatının temel tabanından olan uzaklığı (B/2= 40 mm) gibi değerler sabit tutularak; iç boyutları 0.9 m (uzunluk) × 0.65 m (yükseklik) × 0.1 m (genişlik) olan bir deney tankında gerçekleştirilmiştir. Donatı kullanılması, şevli kum zeminlerin sınır yüklerine önemi bir katkı yapmaktadır. Eksantrisitenin artmasıyla sınır yüklerde azalma meydana gelmiştir. Birincil kırılma yüzeyi şev (eksantrisite) tarafında, ikincil kırılma yüzeyi ise diğer tarafta meydana gelmiştir. Ayrıca eksantrisite arttıkça, kırılma yüzeylerinin uzunluğu azalmıştır. Donatısız durumda, merkezi yüklü şerit temel altında oluşan üçgen kama, donatılı durumda yamuk + üçgen olmuştur. Bu üçgen kama; donatı tabakasının hemen altında meydana geldiği için, kırılma yüzeyleri daha derinde oluşmuştur. Anahtar Kelimeler: Eksantrik Yüklü Temel, Şevli Kum Zemin, Donatılı Zemin, Sınır Yük, Kırılma Yüzeyleri.