Donma fenomeninin parkinson hastalarında fonksiyonellik üzerine etkisi

Amaç: Çalışmanın amacı Parkinson hastalarında donma şiddeti ile el becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Yöntem: Çalışmaya İdiyopatik Parkinson hastalığı tanısı almış olan 66 hasta (54 donması olmayan, 12 donması olan) alındı. Hastaların 22'si kadın (%33,3), 44'ü erkekti (%66,7). Hastalık evresi Hoehn-Yahr Ölçeği'yle (HYÖ), hastalık şiddeti Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği'yle (BPHDÖ), donma şiddeti BPHDÖ'nün on dördüncü sorusuyla, el becerileri Dokuz Delikli Çivi Testi'yle (DDÇT) bilateral olarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların HYÖ ortalaması 2,10±0,60, BPHDÖ ortalaması 35,60±17,09, donma şiddeti ortalaması 0,25±0,67, DDÇT ortalaması baskın el için 29,88±9,19 sn, baskın olmayan el için 32,14±11,36 sn, hastalıktan daha fazla etkilenen taraf için 32,08±11,08 sn, hastalıktan daha az etkilenen taraf için 29,94±9,54 sn bulundu. Donma şiddeti ile DDÇT-baskın olmayan el arasında pozitif yönde düşük derecede anlamlı korelasyon belirlendi (r=0,286, p=0,020). Donma şiddeti ile DDÇT-baskın el arasında anlamlı korelasyon bulunamadı (r=0,230, p>0,05). Donma şiddeti ile DDÇT-daha fazla etkilenen taraf (r=0,254, p=0,039) ve DDÇT-daha az etkilenen taraf (r=0,267, p=0,030) arasında pozitif yönde düşük derecede anlamlı korelasyon saptandı. Ek olarak, donması olan ve olmayan hastalar el becerileri açısından karşılaştırıldığında, gruplar arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızın sonuçları Parkinson hastalarında baskın olmayan elin el becerisi ile donma şiddetinin ilişkili olduğunu göstermektedir. Ek olarak hastalıktan etkilenen tarafa göre yapılan değerlendirmede, donma şiddeti ile her iki tarafın el becerileri arasında ilişki olduğu bulunmuştur. Bireylerin donma şiddeti arttıkça hem hastalıktan daha fazla etkilenen hem de daha az etkilenen tarafın el becerileri olumsuz etkilenmektedir. Ancak donması olan ve olmayan grup arasında el becerileri açısından fark gösterilememiştir. Anahtar Kelimeler: Parkinson, donma fenomeni, el becerisi