Dış göçler sebebiyle parçalanmış aile çocuklarının değer algılarının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Aksaray il merkezinden ve merkeze bağlı köy ve kasabalarından yurt dışına çeşitli sebeplerle göç etmiş ve bu sebeple ebeveynlerinden birinden ya da her ikisinden ayrı kalmış 11-15 yaş grubundaki öğrencilerin değer algılarını tespit etmektir. Araştırmanın evrenini Aksaray ilindeki ortaokullara devam eden parçalanmış ailelere mensup 11-15 yaş grubundaki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, evrenden seçilen Aksaray il merkezine bağlı köy ve kasabalarında ikamet eden ve dış göçler sebebiyle ebeveynlerinden en az birisinden ayrı yaşayan 122 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem belirlenirken, olasılık dışı örnekleme türlerinden biri olan amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda Aksaray il merkezine bağlı yedi ortaokulu çalışmada yer almıştır. Çalışmada veriler, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem ile elde edilmiştir. Nicel veriler, Schwartz ve arkadaşlarının (2001) geliştirdiği Portre Değerler Ölçeği (PDÖ) ile toplanmıştır. Nitel veriler ise yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS 18 paket programı ile nitel veriler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda, örneklem grubundaki öğrencilerin PDÖ?den aldıkları puanlar ve bu puanlara dayalı olarak hesaplanan yüzde/frekans değerlerine yer verilmiştir. Buna göre, öğrencilerin en fazla dindar olma, sağlıklı olma, iyilik yapma, anne-baba ve yaşlılara saygılı olma, düzenli olma ve doğayı koruma değerlerine önem verirken, en az zengin olma, hayattan zevk alma, risk alma ve lider olma ifadelerine yer vermişlerdir. Araştırmada PDÖ toplam puanları ile cinsiyet değişkeni, sınıf düzeyi, yaş değişkeni, anne ve baba öğrenim düzeyi ve anne-baba meslek durumu değişkeni arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmanın nitel verilerine göre, öğrenciler çevresindeki insanlarda 43 farklı değerin (özelliğin) bulunmasını istemektedir. Bu değerler içinden öğrencilerin en fazla hoşgörü, adalet, anlayışlı olma, yardımseverlik, sevecenlik, nezaket, sevgi, saygı, barışçıl olma, doğaya duyarlı olma, temizlik ve dürüst olmak değerlerini tercih etmişlerdir.