Dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Makroekonomik faktörlerle bir analizi

Ekonomik büyüme üzerinde birçok faktörün etkili olduğu açıktır. Fakat ekonomik büyüme üzerinde her ülkenin kendi iç dinamikleri ve dünya ekonomisinin gidişatının yanında ülke içi makroekonomik unsurların etkisinin varlığı ve bu faktörlerin etki düzeylerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Makroekonomik faktörlerin ekonomik büyüme ile ilişkili olduğu bir gerçektir. Dış ticaret diğer makroekonomik faktörlerin değişimiyle birlikte ekonomik büyüme üzerinde farklı etkiler gösterebilmektedir. Ekonomik büyüme ve dış ticaret arasındaki ilişki ekonomi biliminin en temel araştırma konularından biri olarak kabul edilebilir. Bu çalışmanın temel amacı dış ticaret göstergeleri olan ithalat ve ihracat ile birlikte doğrudan yabancı yatırımlar ve enflasyonun ekonomik büyüme ile ilişki düzeylerini ölçmek ve gelecek dönemler adına ekonomik büyüme düzeyi için bir öngörü oluşturulmasını sağlamaktır. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinde ekonomik büyüme ile dış ticaret ve makroekonomik göstergeler arasındaki ilişki uzun dönem ve kısa dönem açısından incelenmiştir. Bu amaçla bu çalışmada dış ticaretin ekonomik büyüme ile olan kısa ve uzun dönem ilişkisini belirlemek için ihracat, ithalat ve doğrudan yabancı yatırım değişkenleri kullanılırken makroekonomik etki olarak enflasyon değişkeni kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan değişkenler Dünya Bankası veri tabanından elde edilmiştir. Veri seti Türkiye için 1984-2021 yılları arası döneme ait yıllık verilerden oluşmaktadır. Çalışmadan elde sonuçlar ekonomik büyüme, ihracat, ithalat, doğrudan yabancı yatırımlar ve enflasyon değişkenleri arasında uzun dönemde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Buna karşın, hata düzeltme modeli sonuçlarına göre kısa dönemde bu değişkenler arasında anlamlı bir dengeleme mekanizması olmadığı tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Dış Ticaret, Ekonomik Büyüme, İhracat, Faiz, İşsizlik