Dışa açıklık ve çevre kirliliği ilişkisi

Günümüzde çevresel yük sınır aşan bir boyut kazanmış, emisyon oranlarındaki artış küresel ısınmaya neden olacak bir düzeye ulaşmıştır. Büyüme yarışındaki ekonomilerin ortak hareket etmeleri küresel refah açısından önemlidir. Çevre kirliliğinin çevresel Kuznets eğrisi yaklaşımı ile açıklanmaya çalışılan, kişi başına düşen milli gelir ile ters U şeklinde elde edilen eğrinin teorik sonuçları halen tartışılmaktadır. Ayrıca bu yaklaşıma alternatif olan ve aynı eğriden türetilen kirlilik sığınakları, dipte yarışanlar, ticarete bağlı bozulmalar ve teknolojik iyileşme gibi yaklaşımlar, özellikle düşük ve orta gelir grupları için çevresel yükün dengelenmesinde daha akılcı çözümler sunmaktadır. Çalışmada gelir gruplarına göre çevre kirliliği ve dışa açıklık arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla, STIRPAT modeli çerçevesinde belirlenen ülkelerin dışa açıklık, kişi başına gelir, kentli nüfus oranı ve yenilenebilir enerji tüketimi değerlerinin karbon emisyonu üzerindeki etkileri incelenmiştir. 1990-2015 dönemi verileri için, değişkenler panel eşbütünleşme ve nedensellik analizi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre özellikle düşük ve orta gelir grubu ülkelerde dışa açıklık çevre kirliliğini arttırmaktadır. Düşük ve orta gelir grubunda yer alan ülkelerin, çevresel yük açısından dışa açıklık ve artan ticaretten olumsuz etkilendiği gözlemlenmiştir. Açıklık, düşük ve orta gelir grubu ülkelerde teknolojik gelişme açısından beklenen etkiyi yaratmamıştır. Bu ülkelerin çevresel refahını artırmak için eğitim, uzmanlaşma, öğrenme ve Ar-Ge süreçlerini yeniden düzenlemeleri gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Dışa Açıklık, Çevre Kirliliği, Emisyon, ÇKE, STIRPAT Bu tez kapsamında yürütülen çalışmalar BİDEB 2211-A Yurtiçi Doktora Burs Programı çerçevesinde TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir