DSM-5 kriterlerine göre tanı konan depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluk ve sosyal anksiyete bozukluğu hastalarında serum oksitosin düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Oksitosin, doğum, emzirme, anne-çocuk ve çiftler arasında bağlanma üzerindeki etkileri iyi bilinen bir hormondur. Ayrıca, oksitosin endojen antistres, antidepresan ve anksiyolitik hormon olarak adlandırılmakta ve stresli durumlarda artan HPA eksen ve amigdala hiperaktivitesini azalttığı, stresle başa çıkmayı kolaylaştırdığı, sosyal işlevselliği arttırdığı bildirilmektedir. Bu çalışmada depresyon, YAB, SAB, PB ve PB+Agorafobi hastalarında serum oksitosin seviyelerinin kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ekim 2013 ile Ocak 2015 tarihleri arasında AİBÜ Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri polikliniğine başvuran, ayaktan takip edilen, psikotrop kullanmayan, 18-65 yaşları arasında Major Depresyon tanısı konan 50 (25 erkek, 25 kadın), YAB tanısı konan 25 (9 erkek, 16 kadın), SAB tanısı konan 31 (14 erkek, 17 kadın) ve PB tanısı konan 40 (17 erkek, 23 kadın) ve 30 (13 erkek, 17 kadın) sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 176 katılımcı alınmıştır. Çalışmaya alınan tüm gruplara Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi (ADİ-3) uygulanmıştır. Ayrıca YAB grubuna Yaygın Anksiyete Bozukluğu 7 Maddeli (YAB-7) testi ve PB grubuna Panik Bozukluğu Şiddeti Ölçeği (PBŞÖ), SAB grubuna Liebowitz Sosyal Fobi Ölçeği (LSFÖ) uygulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen tüm grupların serum oksitosin seviyeleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Bulgular: Depresyon grubunda serun oksitosin düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük, YAB, SAB ve PB+Agorafobi grubunda serum oksitosin seviyeleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek, PB grubunda ise kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı fark olmasa da yüksek olma eğilimindeydi. Depresyonun anksiyeteli alt tipinde melankolik ve atipik alt tipe ve kontrol grubuna göre oksitosin düzeyi anlamlı olarak yüksekti. PB+Agorafobi grubunda PB grubuna göre oksitosin düzeyi anlamlı olarak yüksekti. SAB grubunda genelleşmiş ve performans alt tiplerinde oksitosin düzeyleri arasında fark saptanmadı.Sonuç: Bu çalışmada depresyon hastalarında saptanan oksitosin düşüklüğü, oksitosinin, serotonin, dopamin ve norepinefrin üretimini arttırdığı, BDNF üretimini ve MAP kinaz yolağını aktive ettiği, CREB fosforilasyonunu arttırdığı düşünüldüğünde depresyon gelişimine katkıda bulunan bir faktör olabilir. Depresyon grubunda anksiyeteli alt tipte, YAB, SAB ve PB+Agorafobi grubunda görülen oksitosin yüksekliği ise artmış anksiyeteyi ve stresi azaltmaya yönelik ya da oksitosin reseptöründeki muhtemel işlev bozukluğu nedeniyle kompansatuar bir mekanizma olabilir. Anahtar Kelimeler: Depresyon, YAB, SAB, PB, Agorafobi, Oksitosin