Düden Çayı su kalitesinin farklı su kaliteindekslerine göre değerlendirilmesi

Antalya Havzası'nda yer alan Düden Çayı, önemli yerüstü su kaynaklarından biridir. Düden Çayı'nın su kalitesi, Erdem (2002) tarafından Ocak 2001 - Şubat 2002 arasında Düden Çayı üzerindeki 4 istasyondan ve ASAT tarafından Ocak 2021 - Şubat 2022 arasında Düden Çayı üzerindeki 4 istasyondan yapılan çalışmalarla izlenmiştir. Bu çalışma kapsamında, öncelikle Erdem ve ASAT tarafından yapılan çalışmalardan elde edilen su kalite verileri kullanılarak Düden Çayı'nın genel su kalite durumu belirlenmiştir. Bununla birlikte Düden Çayı'nın su kalitesi, en yaygın kullanılan su kalite indeks modelleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Çalışmada Kanada Çevre Bakanlığı Konseyi Su Kalite İndeksi (CCME-SKİ), Ulusal Sanitasyon Vakfı Su Kalite İndeksi (NSF- SKİ), British Columbia Su Kalite İndeksi (BC-SKİ) ve Oregon Su Kalite İndeks (O-SKİ) modelleri uygulanmış ve indeks sonuçları, Düden Çayı su kalitesini sınıflandırmada en uygun indeks modelini belirlemek amacıyla karşılaştırılmıştır. İndeks modellerinin hesaplanmasında Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği'nde yer alan sınır değerler baz alınmıştır. SKİ modellerinin hesaplanmasında Çözünmüş Oksijen, pH, Kimyasal Oksijen İhtiyacı, Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı, Toplam Fosfor, Nitrat Azotu, Amonyum Azotu, Sıcaklık, Fecal coliform, Toplam Çözünmüş Madde, Toplam Katı Madde, Sülfat, Klorür, Demir, Alüminyum ve Mangan parametreleri kullanılmıştır. SKİ modellerinden elde edilen sonuçlara göre Düden Çayı su kalitesinin genellikle kötü sınıfta olduğu belirlenmiştir. Düden Çayı alt havzasında, noktasal ve yayılı kirletici kaynaklar nedeniyle su kalitesinin baskı altında olduğu tespit edilmiştir. İyi su durumuna ulaşılması için kirletici potansiyeli olan noktalarda acil önlemlerin alınması gerektiği ve su kalitesi izleme çalışmalarına devam edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çalışmada elde edilen sonuçlara göre, kullanılan indeks modellerinden CCME-SKİ'nin Düden Çayı'nın su kalitesinin değerlendirilmesinde daha uygun olduğu sonucuna varılmıştır.