Dünyada merkez bankaları: ABD, AB ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankaları karşılaştırması

Günümüz çağdaş ülkelerinde fiyat istikrarının sağlanmasına ve ekonominin belirli bir düzen içerisinde işlemesine katkı sağlayan en önemli kurumlardan biri de hiç kuşkusuz merkez bankalarıdır. Geçmişten günümüze kadar olan süreçte merkez bankaları çok önemli ilerleme kaydetmiştir. Geçmişte genel olarak savaş finansmanlarını ve ülkelerin ekonomik olarak kalkınma sürecini hızlandırma amaçlı olarak kurulan merkez bankaları, günümüzde daha fonksiyonel bir yapıya doğru evrilmiştir. Bu çalışma kapsamında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ile Amerika Merkez Bankası (FED) ve Avrupa Merkez Bankası (AMB) arasındaki karşılaştırma incelenmiştir. Yapılan incelemenin neticesinde, TCMB ve FED karşılaştırıldığında birbirinden oldukça farklı iki merkez bankası olduğunu söylemek mümkündür. Kontrol edilen para miktarından, bankaların kendine özgü yapısına varana dek pek çok yönden birbirinden oldukça farklıdır. AMB ile TCMB karşılaştırıldığında, bilhassa para politikaları konusunda bazı benzerliklerin olduğunu söylemek mümkündür. TCMB ve AMB kıyaslamasında bağımsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik en temel unsurlardır. AMB açısından temel kriter bağımsızlıktır. Şeffaflık, hesap verebilirlik ve saydamlık konusunda TCMB daha esnek bir yapıya sahip olduğu, AMB'nin ise daha kapalı bir yapıda olduğu tespit edilmiştir.Araştırmanın amacı ve problemleri de dikkate alındığında nitel araştırma yöntemlerinden biri olan kaynak tarama modelinde bir çalışma tercih edilmiştir. Araştırmanın başlığını oluşturan merkez bankaları uygulamaları ile ilgili literatürdeki veriler incelenerek, aradaki farklılıklar tespit edilmeye çalışılmıştır.