Durum zaman gecikmeli sistemler için kontrol sistem tasarımı

Teknolojik gelişmelerle birlikte gerçek sistemlere benzeyen modellerin elde edilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu ihtiyaç gecikmeli sistemler üzerinde yapılan çalışmaların da artmasına sebep olmuştur. Gecikmeli sistemlerin sonsuz kutbu bulunmaktadır. Bu sebeple bu sistemlerin tam olarak matematiksel modellinin elde edilmesi mümkün değildir. Bazı yaklaşımlar yapılarak matematiksel model elde edilir. Bu yaklaşımlar tezde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Tez çalışmasının amacı durum gecikmeli sistemler için literatürde bulunan kontrolörlerden daha basit yapılı ve dayanıklı kontrolörlerin tasarlanmasıdır. Durum gecikmeli sistemler için son zamanlarda birçok çalışma rapor edilmiştir. Ancak bunların bir çoğu kararlılık analizi ya da matematiksel modellemelerle ilgilidir. Durum gecikmeli sistemler için kontrol sistemi tasarımı ile ilgili literatürde çok az sayıda çalışma rapor edilmiştir. Bunlardan bazıları; LQR metodunun kullanıldığı Kubo'nun çalışması ve kayan kipli kontrol metodunun kullanıldığı Xia'nın çalışmalarıdır. Bu çalışmalarda kullanılan yöntemler karmaşık ve anlaşılması zor olan modern kontrol metotlarıdır. Ayrıca bu metotlarla tasarlanan kontrolörler yüksek mertebeli olmaktadır. Bu sebeple durum gecikmeli sistemlerin kontrolü için daha basit ve anlaşılır bir metot olan Katsayı Diyagram Metodu kullanılacaktır. Katsayı Diyagram Metodu Shunji Manabe tarafından eski kontrol deneyimlerinden faydalanarak geliştirilmiş bir yöntemdir. Tasarım prosedürünün kolay olması, basit yapılı ve dayanıklı kontrolörlerin tasarlanabilmesi için olanak sağlaması bu metodun en önemli avantajlarıdır. Bu tez çalışmasında öncelikle gecikmeli sistemler incelenmiştir. Daha sonra Katsayı Diyagram Metodu'nun özellikleri incelenerek durum gecikmeli sistemlere uygulanmıştır.