Düzlemsel kiral [2.2]parasiklofan temelli bis(benzoksazol) ligandlarının sentezi ve asimetrik mukaiyama aldol reaksiyonunda uygulamaları

Düzlemsel kiral ligandlar asimetrik sentezlerde önemli bir rol oynamaktadır. Son yıllarda, düzlemsel kiral omurgası ile dikkat çeken [2.2]parasiklofan asimetrik katalitik reaksiyonlar için yeni ve etkili ligandların geliştirilmesinde güçlü bir araç olarak hizmet vermektedir. Bu araştırma projesinin amacı, [2.2]parasiklofan omurgasına sahip, düzlemsel kiral, bis(benzoksazol) tipindeki ligandların sentezi ve silil enol eterler ile çeşitli aldehitlerin asimetrik Mukaiyama-aldol reaksiyonlarında etkinliğinin araştırılmasıdır. Çalışmanın ilk aşamasında, [2.2]parasiklofan'dan çıkılarak orto- sübstitüe düzlemsel kiral amino fenol türevleri hazırlandı. Daha sonra piridin ve metilen ara birimleri ihtiva eden düzlemsel kiral bis(benzoksazol) tipi liganların sentezi, hazırlanan amino fenol türevleri ile ilgili açil klorürlerin reaksiyonu ve ardından metansülfonik asit ile halka kapanma reaksiyonu ile iki adımda gerçekleştirildi. Son olarak sentezleri tamamlanan düzlemsel kiral bis(benzoksazol) tipi ligandlar, silil enol eterler ile aldehitlerin asimetrik Mukaiyama aldol reaksiyonlarında Lewis asit katalizörü olarak test edildi. Bu çalışma, yeni nesil düzlemsel kiral bis(benzoksazol) tipi ligandlarının tasarımı ve sentezi için bir strateji ortaya koymaktadır ve bizim bilgimiz dahilinde, ilk defa oksazolin kısmı düzlemsel kiral özellikteki Box ve Pybox tipi ligandlar literatüre sunulmuştur. Maalesef, sentezi %100 enantiyomerik fazlalık ile gerçekleştirilen bu yeni benzoksazolin ligandları ile asimetrik Mukaiyama aldol reaksiyonunda herhangi bir seçicilik gözlenememiştir. Fakat bu yeni kiral ligandlar, birçok farklı asimetrik reaksiyonda kullanılabilir.