Ebeveynlerin, dijital ebeveynlik farkındalıkları ile bilişsel esneklikleri ve çocuklarını ödüllendirme ve cezalandırma yöntemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma, ebeveynlerin, dijital ebeveynlik farkındalıkları ile bilişsel esneklikleri ve çocuklarını ödüllendirme ve cezalandırma yöntemleri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma gurubu kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup Antalya ve Hakkâri illerinde yaşayan 18 yaş ve altı çocuğu olan 615 ebeveynden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği (DEFÖ), Anne-Baba Ödüllendirme ve Cezalandırma Yöntemleri Formu ve Bilişsel Esneklik Envanteri kullanılarak Google Formlar aracılığıyla online bir şekilde elde edilmiştir. Normallik testleri sonucunda verilerin normal dağıldığı görülmüştür. Buradan hareketle, Bağımsız örneklemler T testi, Anova testi, Posthoc testlerinden Bonferroni ve Games-Howell testi, üç ölçek arasındaki ilişkiyi tespit etmek için ise Pearson Korelasyon Analizinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda, DEFÖ alt boyutlarından "Olumsuz model olma" ile ebeveynlerin çocuklarını ödüllendirme yöntemlerinden "izin ödül" alt boyutu ile, cezalandırma yöntemlerinden ise "Fiziksel ceza" ve "Sözel ceza" alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü, ebeveynlerin "Bilişsel esneklikleri" arasında ise anlamlı negatif yönlü ilişki bulunmaktadır. DEFÖ alt boyutlarından "Dijital ihmal" ile ebeveynlerin çocuklarını ödüllendirme yöntemlerinden "İzin ödül" alt boyutu ile, cezalandırma yöntemlerinden ise "Sözel ceza" alt boyutu arasında anlamlı pozitif yönlü ilişki bulunmaktadır. DEFÖ alt boyutlarından "Verimli kullanım" ile ebeveynlerin çocuklarını ödüllendirme yöntemlerinden "İzin ödül" ve "Sözel ödül" alt boyutları arasında anlamlı pozitif yönlü, cezalandırma yöntemlerinden ise "Yasaklama ceza", "Fiziksel ceza" ve "Sözel ceza" alt boyutları arasında anlamlı negatif yönlü ilişki bulunmaktadır, ayrıca ebeveynlerin "Bilişsel esneklikleri" arasında da anlamlı pozitif yönlü ilişki bulunmaktadır. DEFÖ alt boyutlarından "Risklerden koruma" ile ebeveynlerin çocuklarını ödüllendirme yöntemlerinden "İzin ödül" alt boyutu arasında anlamlı negatif yönlü ilişki, "Etkinlik ödül" ve "Sözel ödül" alt boyutları arasında ise pozitif yönlü ilişki, cezalandırma yöntemlerinden ise "Fiziksel ceza" ve "Sözel ceza" alt boyutları arasında negatif yönlü ilişki bulunmaktadır. Ebeveynlerin "Bilişsel esneklikleri" ile çocuklarını ödüllendirme yöntemlerinden "İzin ödül" alt boyutu arasında anlamlı negatif yönlü, "Sözel ödül" alt boyutu arasında ise pozitif yönlü ilişki bulunmaktadır. Ayrıca Ebeveynlerin "Bilişsel esneklikleri" ile çocuklarını cezalandırma yöntemlerinden "Yasaklama", "Fiziksel" ve "Sözel ceza" alt boyutları arasında da istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü ilişki bulunmaktadır. Araştırma sonuçları literatürdeki bulgular ile tartışılmış olup araştırmaya ve uygulamaya yönelik önerilerle sonlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital Ebeveynlik, Bilişsel Esneklik, Ödül ve Ceza,