The theme of mysticism in literary reception: A comparative analysis of Aldous Huxley's Time Must Have a stop and Peyami Safa's Matmazel Noraliya'nin Koltuğu

Aldous Huxley'nin 1944 yılında yayımlanan Time Must Have a Stop romanı yazarın kariyerindeki son dönem olan mistizminin edebi kanıtıdır. Aynı şekilde, Peyami Safa'nın 1949'da yayımlanan Matmazel Noraliya Koltuğu'da yazarın mistizme eğilimini sergileyen ilk romanıdır. Safa'nın romanındaki bazı tümceler romanını yazmadan önce Huxley'nin romanının okuduğunu kanıtlamaktadır. Bu tezin amacı Peyami Safa'nın Huxley'nin romanını nasıl alımladığını ve aynı temayı romanına nasıl yansıttığını ortaya koymaktır.İlk bölüm hipotezlerin üzerine kurulduğu yöntemlemenin kuramsal altyapısını içermektedir. Öncüleri Hans Robert Jauss ve Wolfgang Iser olan Konstanz Okulu'nun alımlama kuramı tasvir edilmektedir. Jauss'un ?beklentiler ufku? ve Iser'ın ?üstü kapalı okuyucu?su bu tezin temel aldığı kavramlandırmalardır.Ayrıca bu bölüm yazarların Avrupa'daki edebi akımları alımlamasının ve bu dönemdeki romanların ana temalarının yanısıra, Türk romanının ondokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından başlayarak 1980'e kadarki gelişiminin kısa bir tasvirini içermektedir.İkinci bölüm mistisizm kavramının başlangıcından bugünkü algılanışına değin tarihselliğinin yanısıra Aldous Huxley'nin Time Must Have a Stop ve Peyami Safa'nın Matmazel Noraliya'nın Koltuğu eserlerinin karşılaştırılmasını içermektedir. Safa'nın Huxley'nin romanını alımlayışını oluşturan ana yönler incelenmiştir. Her iki romanın ana tezleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca yapısal öğeler de incelemiştir ve bu anlamda her iki romanın da anlatım teknikleri karşılaştırılmıştır.Sonuç kısmında ise, Konstanz Okulu'nun alımlama kuramı kullanılarak, Safa'nın Huxley'nin Time Must Have a Stop eserini okuduktan sonar mistizmi Matmazel Noraliya'nın Koltuğu'nda nasıl işlediği ve bağlamlaştırdığı ortaya konulmuştur.