Edebiyat sosyolojisi bağlamında Marmara Üniversitesi Merkez Kütüphanesi: Edebi eserlerin dolaşımı ve yorumlanması

Edebiyat barındırdığı tüm fenomenleriyle toplum ile ilişki içindedir. Edebiyatın sosyal olan yönü sosyoloji disipliniyle de ilişki içinde olmasını sağlar. Sosyoloji, toplumu somut gerçeklikler üzerinden ele alıp bilimsel bir temele yerleştirirken edebiyat ise estetik yanıyla toplumu kurgular ve yansıtır. Böylece bu iki disiplin arasında "Edebiyat Sosyolojisi" adıyla ayrı bir çalışma alanı doğar. Varlığı ülkemizde 20.yy'a tekabül eden çalışma alanının, edebi eserler üzerinden kısır bir döngüde ele alındığı bilinmektedir. Oysaki edebiyat sosyolojisi yazar, okur, eser ve yayıncılık faaliyetlerini tümüyle kapsayan bir alandır. Bu alanda okur, eserin kendisini gerçekleştirmesinde ve devamlılığını sağlamasında etken roldedir. Çeşitlenen okur profillerini de bu bağlamda değiştiren ve dönüştüren farklı unsurlar mevcuttur. Var olan döngüde okurun ve edebi eserlerin nihai uğrak noktası ise kütüphanelerdir. Tez çalışmamızda toplumun tercihlerini, yeni moda akımlarını yakından gözlemleyebileceğimiz üniversite öğrencileri ve bu bağlamda kütüphanelerin edebi eser dolaşımında edebiyat sosyolojisine katkıda bulunabileceği araştırılmıştır. Bunun yanında eser içerikleri üzerinden gerçekleştirilen çalışmalara farklı bir perspektif kazandırmak ve edebiyat sosyolojisinin mekânsal olarak varlık alanına yeni bir yaklaşımda bulunulmaktadır. Edebi eserlerin okurla buluşmasını etkileyen faktörlerin neler olduğu ve öğrencilerin tercihleri üzerinden popüler kültür, yayın politikaları, okunan bölüm, yönlendirmeler gibi birçok farklı etkenin olduğu görülmektedir. Edebi eserlerin kütüphanelerde yansımasını görmek hem kütüphanecilik hizmetleri hem bölge ve öğrenci okur kitlesi profili açısından yol gösterecektir. Ele aldığımız araştırma konusu çerçevesinde alandaki eksikliği gidererek edebiyat sosyolojisine hafıza mekânları olarak bilinen kütüphaneler üzerinden yaklaşmak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda Marmara Üniversitesi kütüphaneleri 10 yıllık edebi eser verileri değerlendirilerek elde edilen veriler yorumlanmaya çalışılmış ve böylece Marmara Üniversitesi Kütüphanesi okur haritası çıkarılmıştır.