Edirne ayanı Dağdevirenzade Mehmed Ağa (?-1817)

III. Selim dönemi Osmanlı merkezi otoritesinin Balkanlarda zayıfladığı bir dönemdir. Bu dönemde Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılar malikâne sisteminin gelişmesine sebep olmuştur. Malikâne sistemi ise âyan adı verilen yerel yönetici sınıfın oluşması ve güç kazanması ile sonuçlanmıştır. Bu durum II. Mahmud'un padişahlığının ilk yıllarına kadar devam etmiştir. Ardından II. Mahmud Balkanlarda merkezi otoriteyi güçlendirecek stratejiler yürütmüştür. Edirne âyanı Dağdevirenzade Mehmed Ağa da Balkanlar'da ün kazanmış yerel yöneticilerdendir. 19. yüzyılın başında adını duyuran Mehmed Ağa Nizam-ı Cedid'e karşı çıkan ayaklanmada etkin bir rol oynamıştır. Bu olaydan sonra Bostancıbaşılık görevine getirilerek ölümüne kadar bu görevi icra etmiştir. Araştırma süresince tarih metodolojisinin temel ilke ve yöntemlerine bağlı kalınmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında Osmanlı Devleti'nde ayanlık kurumunun gelişimi üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir. İkinci aşamasında Osmanlı arşivlerinde yer alan çeşitli tasnifler taranmış ve buradan elde edilen bilgiler dönemin kronikleri ile desteklenerek Edirne âyanı Dağdevirenzade Mehmed Ağa'nın siyasi, askeri ve ekonomik faaliyetleri ifade edilmeye çalışılmıştır. Edirne şer'iyye sicillerinden yararlanılarak Mehmed Ağa'nın mal varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır.