Sanal gerçeklik rahatsızlıklarının eeg sinyalleri kullanılarak belirlenmesi ve rahatsızlık seviyesine göre konforlu bir seyir için iyileştirmelerin yapılması

Sanal gerçeklik (VR), başa takılan ekranların (HMD) kullanılmasıyla daha gerçekçi ve sürükleyici bir deneyim sağlayan, giderek yaygınlaşan bir teknolojidir. Fakat, bu teknolojik gelişim bazı yan etkileri beraberinde getirmektedir. Sanal bir ortamı deneyimleyen kullanıcılar hareket tutması rahatsızlığına benzer rahatsızlık yaşarlar. Sanal ortamlara maruziyet sonrasında deneyimlenen bu rahatsızlık gerçek bir fiziksel hareketin olmaması nedeniyle sanal gerçeklik tutması (cybersickness) olarak adlandırılmıştır. Bu çalışmada amacımız sanal ortamlarda deneyimlenen sanal gerçeklik tutması rahatsızlığını tespit etmek, sınıflandırmak ve bu rahatsızlığı hafifletmek için ilgili sahne parametrelerini güncellemektir. Sunulan sanal ortamda kullanıcıların rahatsızlığa maruz kalabilmeleri için sanal ortamlar oluşturulurken navigasyon hızı, sahne karmaşıklığı ve stereoskopik sahne oluşturma parametreleri kullanılmıştır. Sunulan sanal ortamı deneyimleyen katılımcılardan eşzamanlı olarak toplanan elektroensefalogram (EEG) verileri, Filtre Bankası Ortak Mekansal Patern (FBCSP) algoritmasına dayanan iki aşamalı sığ evrişimli sinir ağını (Shallow Convolutional Neural Network) eğitmek için kullanılmıştır. Önerilen iki aşamalı model, sanal gerçeklik tutması rahatsızlığını tespit etmek ve bu rahatsızlığa neden olan faktörü sınıflandırmak için kullanılmıştır. Önerilen modelde rahatsızlığın tespit performansı %76.26'lik doğruluğa ulaşırken, rahatsızlığa neden olan faktörün sınıflandırıldığı modelde %81.01'lik doğruluk performansı elde edilmiştir. Önerilen sistemin gerçek zamanlı performansını değerlendirmek için, farklı katılımcılar ile iki kontrol oturumundan ve bir modellerin döngüde olduğu oturumdan oluşan bir deney gerçekleştirilmiştir. Her bir oturumun başında ve sonunda uygulanan Simülatör Rahatsızlığı Anketi (SSQ) puanlarındaki farklar ve sahne parametrelerindeki zamana bağlı değişimler, katılımcıların önerilen sanal gerçeklik tutması tespit ve azaltma sisteminin (CDMS) kullanıldığı oturumda daha az rahatsızlık deneyimlediklerini göstermiştir.