Bingöl ekolojik şartlarında farklı bitki sıklıklarının nohutta (Cicer arietinum L.) verim ve bazı verim unsurlarına etkisi

Bu araştırma çeşit ve ekim sıklığının nohutun (Cicer arietinum L.) verim ve verim unsurlarına etkisini belirlemek üzere, 2016 yılında Bingöl ekolojik şartlarında yürütülmüştür. Tesadüf blokları deneme desenine göre tanzim edilen ve üç tekerrürden oluşan çalışmada çeşitler (Arda ve ILC-482) ana parselleri, tohum sıklığı da (20, 30, 40, 50 ve 60 tohum/m2) alt parselleri teşkil etmiştir. Çalışmada, tane verimi ile birlikte verim unsurlarından: çıkış oranı, çiçeklenme gün sayısı, bitki boyu, ana dal sayısı, biyolojik verim, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, bin tane ağırlığı, hasat indeksi ve elek üstü oranı (9, 8, 7 ve 6 mm); mikro elementlerden tanede Fe, Ni, Na ve Zn içerikleri incelenmiştir. Çıkış oranı, çiçeklenme gün sayısı, biyolojik verim, bitkide bakla sayısı, 9 mm elek üstü oranı ve tane verimi gibi özelliklerde tohum sıklığının etkisi önemli bulunurken, bitki boyu, ana dal sayısı, bin tane ağırlığı, ilk bakla yüksekliği, hasat indeksi, 8, 7 ve 6 mm elek üstü oranı ile Fe, Ni, Na ve Zn mikro element içeriklerinde ise önemli bir farklılık tespit edilememiştir. Öte yandan başta tane verimi olmak üzere, çıkış oranı, çiçeklenme gün sayısı, ilk bakla yüksekliği, hasat indeksi, 9 mm elek oranı, Fe ve Ni mikroelement içerikleri yönünden çeşitlerin etkisi önemli görülmüştür. Ayrıca çeşit x tohum sıklığı interaksiyonu bakımından da yalnıcza tane verimi ve tane Zn içeriği önemli bulunmuştur. En yüksek tane verimi (86,26 kg/da) ILC-482 nin 60 tohum/m-2 sıklığından elde edilirken, en düşük tane verimi de (19,80 kg/da) Arda çeşidinin 30 tohum/m-2 tohum sıklığından elde edilmiştir. Arda çeşidi ile mükayese edildiğinde ILC-482 nin bitkide bakla sayısı, bin tane ağırlığı, ana dal sayısı ve hasat indeksi bakımından daha yüksek değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Tohum sıklığı ile tane verimi arasında tespit edilen linear ilişkinin (Y= 10,7074+07889x) ancak çok yıl ve lokasyonda denenmesi ile tavsiye edilebilir hal kazanabilecektir. Anahtar Kelimeler: Ekim sıklığı, mikroelement, nohut, tane verimi, verim unsurlar