Engellilik algısının duygu yüklü otobiyografik anıların yaşam boyu dağılımlarına etkisi

Otobiyografik bellek ve benlik ilişkisini araştırmak için kullanılan en yaygın yöntemlerden biri, bu tip anıların yaşam boyu dağılımlarını incelemektir. Pek çok çalışma, bu tip anıların sayısının benlik ve kimlik oluşumunun gerçekleştiği gençlik dönemlerinde arttığını göstermiştir. Diğer taraftan, negatif dış faktörlerin yeni bir kimlik oluşumuna neden olduğu ve bu durumunda, anıların hayat boyu dağılımlarını değiştirdiği görülmüştür. Bu çalışmada, anıların zamansal dağılımları, anlatımsal ve fenomenolojik özellikleri, engellilik algısı ve engellilik kimliğinin oluştuğu dönemler dikkate alınarak, bu tekrarlanan sonucun doğrudan benlikle bağlantılı bir bireysel farklılığa göre nasıl değiştiği incelendi. Görme engelli ve gören katılımcılardan hayatlarındaki en önemli, en mutlu ve en üzücü anılarını hatırlamaları istendi. Görme engelli katılımcılara engellilikleriyle alakalı bazı ek sorular da yöneltildi. Sonuçlar, görme engelli ve gören katılımcıların en önemli ve en üzücü anılarının yaşam boyu dağılımında herhangi bir fark olmadığını gösterdi. Fakat, en mutlu anılarda, görme engelli katılımcılar ağırlıklı olarak 20-29 yaş aralığından anı hatırlarken, gören katılımcıların 30-39 yaş aralığından anı hatırladıkları bulundu. Ayrıca, görme engelli katılımcıların engelli kimliklerinin oluştuğu yaş anı dağılımının başlangıç noktası olarak alındığında, bu katılımcıların önemli anılarının engelli kimliğinin oluşumundan sonraki ilk on yılda anı tümseği oluşturduğu gözlemlendi. Anlatımsal olarak ise, görme engelli katılımcıların mutlu anılarını çoğunlukla başarı içeren olaylardan seçerken; gören katılımcıların daha çok ilişki bağlantılı olaylar hatırladığı gözlemlenmiştir. Fenomenolojik olarak ise; görme engelli katılımcıların daha az görsel imgelem, daha çok işitsel imgelem ve anının hatırlandığı şekilde gerçekleştiğine dair daha yüksek oranda inanma raporladıkları bulunmuştur.